ABD ile Çin arasındaki yapay zeka farkı en düşük seviyede

ABD ile Çin arasındaki yapay zeka modellerinin performans farkı, Çinli şirketlerin son aylarda önemli atılımlar gerçekleştirmesiyle hızla azalıyor. Bu gelişme, Washington'un bu alandaki teknolojik üstünlüğünü sürdürebilme kapasitesine ilişkin yeni soru işaretleri doğuruyor.

Bloomberg Intelligence tarafından yayımlanan bir analize göre, Çin'in en iyi yapay zeka modeli ile ABD'nin en iyi modeli arasındaki test sonuçlarındaki fark yalnızca %3'e geriledi. Bu gelişme, DeepSeek şirketinin Eylül ayında piyasaya sürdüğü "V4.1 Flash" modeliyle sağlandı.

Bloomberg Intelligence baş analisti Robert Lea'ya göre, bu oran Mayıs ayında %9, yılın başlarında ise %15 seviyesindeydi. Lea, bu ilerlemenin Çinli şirketlerin küresel yapay zeka pazarındaki payını artırabileceğini belirtiyor.

Çin, ABD ile arayı kapatıyor

Lea, Çin'in bu alandaki ilerlemesini büyük ölçüde yapay zeka geliştirme konusundaki deneyim birikimine ve Çinli araştırmacıların yerel olarak temin edilebilen çip ve bileşenlerle daha verimli çalışan modeller geliştirme becerisine bağlıyor.

Bu gelişme, ABD'nin Çin'e yönelik ileri teknoloji ihracatına getirdiği kısıtlamaların, özellikle Nvidia çiplerine uygulanan sınırlamaların, Pekin'in yapay zeka kapasitesini engellemedeki etkinliğini yeniden tartışmaya açıyor. Öte yandan Huawei gibi şirketler de yerli alternatifler geliştirmeye devam ediyor.

Lea, son gelişmelerin "ABD'nin yapay zekadaki teknolojik üstünlüğünün uzun vadede sürdürülebilirliği konusunda daha fazla şüphe uyandırdığını" söylüyor.

ABD ve Çin, yapay zeka teknolojilerinde üstünlük sağlamak için yarışıyor. Yapay zeka, ekonomik verimlilik, askeri üstünlük ve küresel etki açısından kilit bir alan olarak görülüyor.

Çin'in hızlı ilerlemesinin bir göstergesi olarak, DeepSeek'in "V4.1 Flash" modeli geçen ay LiveBench platformunda dünya genelinde altıncı sıraya yükseldi. Böylece, 2025'te dikkat çeken "R1" modelinden bu yana en yüksek sıralamaya ulaşan Çinli model oldu.

LiveBench, yapay zeka modellerini çeşitli soru, bulmaca ve görevlerdeki performanslarına göre değerlendiriyor. Bu testler, insan zekâsı ölçümlerine benzer bir yaklaşım sunuyor.

DeepSeek'in modeli 81,1 puan alırken, Anthropic'in en iyi modeli 83,4 puan elde etti. Lea, bu sonucun Çinli modelin Anthropic ve OpenAI'nin gelişmiş sistemleriyle "karşılaştırılabilir" bir performans sunduğuna işaret ettiğini belirtiyor.

Performans farkı %3'e inse de, ABD modelleri sıralamalarda hâlâ daha baskın. LiveBench'in en iyi 15 modeli arasında yalnızca üç Çinli model yer alıyor.

Çinli şirketler için zorluklar sürüyor

Performans testlerindeki ilerleme, ticari başarıya hızlı bir geçiş anlamına gelmiyor. Bloomberg Intelligence analistleri, Çinli şirketlerin artan düzenleyici ve ticari zorluklarla karşı karşıya olduğunu, ABD'nin modelleri üzerindeki denetimi ve model damıtma teknolojileriyle ilgili olası kısıtlamaların veya yasakların gündemde olduğunu vurguluyor.

Ayrıca, kârlılık Çin yapay zeka sektörünün en zayıf noktalarından biri olmaya devam ediyor. Lea, sektörün genel olarak 2030'a kadar kârlı hale gelmesini beklemiyor.

Analize göre, şirketler büyük miktarda kodu düşük fiyatlarla sunarken, Çin pazarında 1100'den fazla büyük dil modeliyle yaşanan yoğun fiyat rekabeti de kârlılığı olumsuz etkiliyor.

ByteDance'e bağlı "Doubao" hizmeti, Çin'de yapay zeka uygulamalarından elde edilen gelirde lider konumda. DeepSeek ve Tencent'in sohbet hizmetleri ise hâlâ ücretsiz sunuluyor; bu da fiyat rekabetini artırıyor.

Lea, Çin yapay zeka sektörünün sürdürülebilir bir kârlılık modeline ulaşabilmesi için rekabetin azaltılması, şirketlerin yeniden yapılandırılması ve daha rasyonel fiyatlandırma politikalarının benimsenmesi gerektiğini savunuyor.