Hürmüz Boğazı'ndaki aksaklık küresel tedarik zincirini tehdit ediyor

Uluslararası Ticaret Merkezi, Hürmüz Boğazı'ndaki deniz trafiğinde yaşanan aksaklıkların küresel ticareti olumsuz etkilediği uyarısında bulunarak, 12 stratejik ürünün ihracatında düşüş yaşandığını ve ekonomik etkilerin enerji, taşımacılık, sigorta ve üretim maliyetlerine kadar uzandığını belirtti.

Dünya Ticaret Örgütü ile Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Konferansı'nın ortak kuruluşu olan merkez, bugün yayımladığı raporda, Nisan 2026'ya ait ticaret verilerinin sıvılaştırılmış doğal gaz ihracatında %95, üre gübresi ihracatında ise %83 oranında azalma gösterdiğini açıkladı.

Raporda, Orta Doğu'daki çatışmalarda son dönemde yaşanan sakinleşmenin deniz taşımacılığının tamamen yeniden başlamasına dair umutları artırdığı, ancak seyrüseferin halen normal seviyelerin oldukça altında olduğu ve sürdürülebilir yeniden açılışın zamanlaması ile koşullarının belirsizliğini koruduğu vurgulandı.

Japonya'nın, ham petrol ithalatının %91'ini Hürmüz Boğazı'na bağımlı ekonomilerden sağladığı hatırlatılarak, bu ülkenin toplam ithalatında geçtiğimiz Nisan ayında %64'lük bir düşüş yaşandığı kaydedildi.

Merkez, yaşanan aksaklıkların ekonomik etkilerinin yalnızca mal sevkiyatıyla sınırlı kalmadığını; enerji fiyatları, navlun ücretleri, deniz yakıtı maliyetleri ve sigorta primlerinde artışa yol açarak üretim ve taşımacılık maliyetlerini yükselttiğini belirtti.

Ayrıca, gemilerin alternatif rotalara yönlendirilmesinin teslimat sürelerini uzattığı, limanlarda ve diğer geçiş yollarında yoğunluğa neden olduğu, bu baskıların ise nihayetinde tüketici fiyatlarına yansıdığı ifade edildi.

Gübre maliyetlerindeki artışın özellikle ithalata bağımlı kırılgan ekonomilerde tarımsal üretim ve gıda fiyatlarını olumsuz etkileyebileceği uyarısı yapıldı.

Son olarak, Hürmüz Boğazı'ndaki deniz trafiğinin aksamasının, küresel enerji, gübre ve sanayi girdisi tedarikinin kırılganlığını ve tek bir deniz yoluna olan bağımlılığını gözler önüne serdiği vurgulandı.