Suriye'nin bütçe gelirleri ikiye katlandı, harcamalar açığı artırdı

Suriye'nin genel bütçe gelirleri 2026'nın ilk yarısında ikiye katlanarak, gümrük tahsilatındaki iyileşme ve petrol ile gaz gelirlerinin hazineye aktarılmaya başlamasıyla arttı. Ancak harcamalardaki hızlı artış, kamu maliyesinde yaklaşık 1 milyar dolarlık bütçe açığına yol açtı.

Suriye Maliye Bakanlığı'nın mali performans raporuna göre, genel gelirler yılın ilk altı ayında 2,7 milyar dolara ulaşarak 2025'in aynı dönemine göre yüzde 111 arttı. Buna karşılık harcamalar yüzde 331 artışla 3,7 milyar dolara yükseldi.

Elde edilen gelirler, yıllık bütçe tahminlerinin yüzde 31'ini karşılarken, harcamaların ise yüzde 35'i gerçekleşti.

Gelir kaynakları arasında 1,08 milyar dolarla gümrük vergileri ilk sırada yer aldı ve toplamın yüzde 40'ını oluşturdu. Bunu 763 milyon dolarla devlet yatırımlarından elde edilen gelirler, 601 milyon dolarla petrol ve gaz gelirleri izledi. Vergi ve harçlardan ise 252 milyon dolar toplandı.

Suriye Maliye Bakanlığı, yılın ikinci yarısında petrol gelirlerinin artması ve ek kaynakların toplanmasıyla bu ivmenin devam etmesini bekliyor.

Uluslararası Para Fonu (IMF) ise Ağustos ayında yayımladığı raporda, 2026'da vergi, gümrük ve petrol-gaz gelirlerindeki artışa ek olarak, telekom lisansları ve yakıt geçiş ücretleri gibi olağanüstü kaynaklarla Suriye'nin gelirlerinde yükseliş öngördü.

IMF ayrıca, artan enflasyon ve ithalat fiyatları karşısında mali disiplinin ve gelirlerin artırılmasının önemine dikkat çekti.

Harcamalar arttı, bütçe açığı büyüdü

Yıllık kamu harcamaları yüzde 331 artarak 3,7 milyar dolara çıktı. Bu artışta maaşlar, cari giderler, bölgesel gerilimlerin yarattığı baskılar ve ithalat fiyatlarındaki yükseliş etkili oldu.

Harcamaların 1,34 milyar doları maaş, ücret ve tazminatlara, 1,03 milyar doları idari giderlere, 1,02 milyar doları ise yatırım harcamalarına ayrıldı. Sosyal destek ve güvenlik harcamaları ise 315 milyon dolar olarak gerçekleşti.

Bütçe, yılın ilk yarısında 1,005 milyar dolarlık mali açık verdi. Bu rakam, yıl için öngörülen açığın yüzde 56'sına denk geliyor.

Maliye Bakanlığı, açığın kısa vadeli yatırım finansmanıyla karşılandığını ve bu borcun bir yıl içinde ödeneceğini açıkladı.

Büyüme beklentileri ve ekonomik değişiklikler

Suriye hükümeti, 2026'da ekonominin yüzde 11'in üzerinde büyümesini bekliyor. Bu büyümede tarım, petrol ve gaz üretimindeki artış, elektrik arzının iyileşmesi, ticaret ve hizmetlerdeki canlanma ile göçmenlerin dönüşü etkili olacak.

Bu beklentiler, IMF'nin yüzde 10'un üzerinde büyüme öngörüsüyle de örtüşüyor; ancak enflasyon baskıları sürüyor.

Ekonomik değişiklikler kapsamında, ABD Suriye'yi resmen teröre destek veren ülkeler listesinden çıkardı ve Heyet Tahrir el-Şam'ı Amerikan yaptırım listesinden sildi. Suriye yönetimi bu adımı, ülkenin küresel finans sistemine entegrasyonunu kolaylaştıracak ve yatırım ile teknoloji çekilmesini destekleyecek tarihi bir gelişme olarak değerlendirdi.