UEFA ve Avrupa ülkelerinden FIFA'nın yatırım planına karşı Dünya Kupası boykotu tehdidi

UEFA ve 55 üye ülkesi, FIFA'nın Dünya Kupası ve diğer turnuvalarındaki hisselerini dış yatırımcılara satma planına tepki olarak, Dünya Kupası ve tüm FIFA organizasyonlarını boykot etme kararı aldı.

Avrupa, FIFA Başkanı Gianni Infantino'nun önerisine karşı sert bir açıklamayla birlik mesajı verdi. Bu öneri, ABD, Kanada ve Meksika'da düzenlenen Dünya Kupası'ndan henüz iki hafta geçmeden büyük tartışma yarattı.

Dünya futbolunda erkekler ve kadınlar sıralamasındaki ilk on takımın altısı Avrupa'dan; bunlar arasında erkeklerde son Dünya Kupası şampiyonu İspanya da bulunuyor.

Karar, Asya Futbol Konfederasyonu'nun (AFC) 47 üyesine gönderdiği ve tüm bölgesel blokların desteği olmadan önerinin başarılı olamayacağı uyarısında bulunduğu sert mesajın ardından geldi.

UEFA'nın bu tutumu, özellikle gelecek yıl Brezilya'da düzenlenecek Kadınlar Dünya Kupası üzerinde anında etkiler yaratabilecek şekilde, gerilimi önemli ölçüde artırdı.

UEFA açıklamasında, "FIFA'nın Dünya Kupası ve diğer turnuvalardaki hisselerini özel yatırımcılara devretme önerisini oybirliğiyle ve kesin bir şekilde reddediyoruz," denildi.

"Bugünkü görüşmelerin ardından, FIFA bu öneriden tamamen vazgeçip bir daha asla yönetimini veya turnuvalarını özel mülkiyete açmayacağına dair bağlayıcı bir garanti vermedikçe, UEFA'ya bağlı hiçbir milli takım FIFA'nın herhangi bir turnuvasına katılmayacaktır."

Satılık Değil

UEFA, Dünya Kupası'nın satılık olmadığını, bir yatırım ürünü olarak görülemeyeceğini ve özel yatırımcılara devredilemeyeceğini vurguladı.

Infantino'nun planı, Dünya Kupası ve diğer etkinlikleri yönetmek üzere 20 milyar dolar değerinde bir yan şirket kurulmasını ve özel yatırımcılara azınlık hisselerinin satılmasını öngörüyor.

FIFA'nın 211 üye federasyonuna, 19 Eylül'e kadar öneriyi kabul etmeleri halinde her birine 40 milyon dolar teklif edildi; bu, 1 Ocak 2027'den itibaren sunulacak 10 milyar dolarlık bir paketin parçası. Eğer öneri reddedilirse, paket daha önce sunulan 2,7 milyar dolara, yani federasyon başına yaklaşık 10 milyon dolara düşecek.

UEFA, "Bu sadece büyük bir liderlik eksikliği değil, aynı zamanda FIFA'nın küresel futbolun koruyucusu olarak görevini terk etmesidir," yorumunda bulundu.

"FIFA turnuvalarında dış yatırımcılar hisse sahibi olduğu anda futbol sonsuza dek değişir. Ticari getiri kalıcı bir zorunluluk haline gelir ve yatırımcıların beklentileri günlük bir baskı oluşturur."

UEFA ve FIFA, uzun süredir finansal açıdan devasa bir sektör haline gelen futbolda güç ve kontrol mücadelesi veriyor. UEFA'nın elit kulüp turnuvaları 2024-2025 sezonunda tek başına 4,4 milyar euro (5 milyar dolar) gelir elde etti.

Önümüzdeki yıl FIFA başkanlığına yeniden aday olan Infantino ise bu adımın "küresel demokrasiyi" güçlendireceğini ve finansal kaynaklara erişimi artıracağını savunuyor.

Ancak birçok isim farklı görüşte.

İngiltere Kültür Bakanı Lisa Nandy, UEFA'nın açıklamasının ardından, "Futbol taraftarlarındır, milyarder yatırımcıların değil. Yeter artık. Oyunumuzu korumak için harekete geçme zamanı," dedi.

AFC Başkanı Şeyh Salman bin İbrahim Al Halife, tüm kıtasal federasyonların desteği olmadan önerinin başarılı olamayacağını belirterek, Avrupa'nın plana güçlü muhalefetine işaret etti.

Şeyh Salman, "AFC, FIFA'nın bu öneriyi açıklamadan önce hiçbir düzeyde kendisiyle istişare etmemesinden ve önerinin idari, mali veya hukuki yönleriyle ilgili ayrıntılı bir analiz sunmamasından büyük endişe ve hayal kırıklığı duymaktadır. Bu tamamen kabul edilemez," dedi.

Ayrıca, "FIFA'nın tek taraflı adımlarının, dayanışma, iş birliği ve şeffaflık temelleri üzerine kurulu kıtasal futbolun temelini zayıflattığı izlenimi oluşmuştur," ifadelerini kullandı.

Şeyh Salman, önerinin incelenmesi için verilen sürenin kısalığına da dikkat çekerek, "Böyle kararlar asla aceleye getirilmemeli," dedi ve AFC'nin FIFA'dan daha fazla açıklama talep edeceğini belirtti.

"AFC, gerekli hukuki ve idari incelemeler de dahil olmak üzere kapsamlı bir değerlendirme için yeterli zaman ayrılması gerektiğine inanıyor," diye yazdı.

Şeyh Salman, önerinin altı kıtasal federasyonun tamamının desteğine ihtiyaç duyduğunu vurguladı.

"Böyle bir girişim, tüm kıtasal federasyonların desteği olmadan başarılı olamaz ve şu anda bu destek mevcut değil," dedi.

* Afrika Futbol Konfederasyonu henüz toplanmadı

Kuzey, Orta Amerika ve Karayipler Futbol Konfederasyonu (CONCACAF) da FIFA'nın kendisiyle istişare etmemesini eleştirdi.

Afrika Futbol Konfederasyonu'nun yürütme komitesi, öneriyi değerlendirmek üzere gelecek hafta toplanacak. Okyanusya Futbol Konfederasyonu ise 11 üyesiyle birlikte öneriyi gelecek ayki toplantısında görüşecek.

Güney Amerika Futbol Konfederasyonu'ndan (CONMEBOL) ise henüz resmi bir açıklama gelmedi.

Oyuncuları temsil eden kuruluşlar da plana karşı çıktı. Uluslararası Profesyonel Futbolcular Birliği (FIFPro), önerinin oyuncuların kariyerlerini şekillendiren turnuvalardaki teşvikleri geri dönülmez şekilde değiştirebileceği uyarısında bulundu.

Avustralya Profesyonel Futbolcular Birliği de bugün FIFA'nın öneriyi geçirebilmek için üye federasyonlara baskı yaptığını, oyuncular ve gerçek değeri yaratan taraftarların ise dikkate alınmadığını belirterek eleştirilere katıldı.

Birlik açıklamasında, "Bu öneriyle ilgili şeffaflık eksikliğinden ve FIFA'nın yatırım yapmak istediği değeri yaratan oyuncular ve taraftarlarla ciddi bir istişare yürütmemesinden büyük endişe duyuyoruz," denildi.

Açıklamada ayrıca, "Futbolun daha fazla şeffaflık, hesap verebilirlik ve iyi yönetişime ihtiyaç duyduğu bir dönemde, bu büyüklükteki öneriler oyunun kim tarafından ve kimin yararına yönetildiği konusunda temel sorular doğuruyor. Bu turnuvalar satılık olmamalı," ifadelerine yer verildi.