Nacran’daki Şaab Dahda bölgesinde 1,8 milyon yıllık insan yerleşimi izleri

Kültür Mirası Kurumu, Suudi Arabistan’ın güneybatısındaki Nacran bölgesinde yer alan "Şaab Dahda"yı, Arap Yarımadası’nda insan yerleşiminin ilk izlerini belgeleyen en önemli arkeolojik alanlardan biri olarak öne çıkardı. Bölgede, 1,2 ila 1,8 milyon yıl öncesine tarihlenen taş aletler bulundu.

Bölge, 1400 Hicri (1980) yılında yürütülen kapsamlı arkeolojik araştırmalar sırasında keşfedildi. Araştırmacılar, Nacran Vadisi’ne bakan çakıllı teraslardan taş aletler topladı. Doğal toprak erozyonu, eski yerleşim katmanlarını ortaya çıkardı ve bu katmanlardan, Alt Paleolitik Çağ’a ait 34 taş alet örneği elde edildi.

Çalışmalar, bulunan aletlerin insanlık tarihinin en eski taş işçiliği geleneklerinden biri olan "Oldowan" kültürüne ait olduğunu gösteriyor. Eski dönem insanları, bölgede bolca bulunan kuvarsit taşlarını kullanarak keskin kenarlı aletler üretti. Bu aletler, et kesme, kemik kırma ve deri yüzme gibi çeşitli işlerde kullanıldı.

Erken insan yerleşimine dair kanıtlar

Araştırma ve belgeleme sonuçları, keşfedilen taş aletlerin nehir çakıllarından yapılmış kesiciler, çok yüzeyli aletler, kazıyıcılar ve çekirdek taşlardan elde edilen yongaları içerdiğini ortaya koydu. Bazı aletlerde "patina" tabakası tespit edildi; bu da aletlerin uzun süre toprak altında kaldığını ve arkeolojik bağlamının belirlenmesine katkı sağladığını gösteriyor.

Kültür Mirası Kurumu Arkeoloji Dairesi Genel Müdürü Dr. Acab el-Uteybi, kurumun arkeolojik alanların tespiti, belgelenmesi ve incelenmesi için çalışmalarını sürdürdüğünü belirtti. El-Uteybi, Şaab Dahda’nın, insan yerleşiminin tarihsel sıralamasının ve bilimsel değerinin anlaşılmasına katkı sağladığını, ayrıca bölgedeki bulguların korunması ve insanlık tarihine ışık tutacak araştırmaların desteklenmesinin önemini vurguladı.

Doğal çevrenin yerleşime etkisi

Şaab Dahda, Saravat Dağları’nın doğu yamaçlarında, Nacran Vadisi ekosistemiyle bağlantılı bir konumda bulunuyor. Bölge, geçmişte su kaynakları, taş malzeme, bitki örtüsü ve hayvan varlığıyla erken insan toplulukları için elverişli bir yaşam alanı sundu. İklim araştırmaları, Arap Yarımadası’nın Pleistosen döneminde yağışlı evreler geçirdiğini ve vadilerin daha nemli, bitki ve hayvan açısından zengin ortamlara dönüştüğünü gösteriyor.

Nacran Arkeoloji ve Tarih Derneği Başkanı Muhammed el-Heteyle, son bulguların Arap Yarımadası’nda insan yerleşiminin köklü geçmişine dair olağanüstü kanıtlar sunduğunu belirtti. Erken "Oldowan" dönemine ait taş aletler, ilk insanların yerel kaynakları kullanma ve günlük ihtiyaçlarını karşılamadaki yaratıcılığını gösteriyor.

Keşfedilen aletler arasında büyük kesiciler, kazıyıcılar, ince bıçaklar, çekiçler ve çok amaçlı taş aletler bulunuyor. Bu çeşitlilik, Nacran’daki eski toplulukların ilkel yaşam tarzını yansıtıyor ve bölgenin, dünyadaki en eski insan yerleşimlerinden biri olarak önemini artırıyor.

Kültür Mirası Kurumu, Suudi Arabistan’daki arkeolojik alanların korunması ve incelenmesi için çalışmalarını sürdürüyor. Bu çabalar, ülkenin tarihsel ve kültürel derinliğinin anlaşılmasına katkı sağlarken, arkeolojik mirasın gelecek nesillere aktarılmasını hedefliyor.