Suudi Arabistan, 2026'nın ikinci çeyreğinde Yemen'e kalkınma desteğini sürdürdü

Suudi Arabistan, 2026 yılının ikinci çeyreğinde Yemen'deki tüm temel alan ve sektörlerde kalkınma projeleri ve destekleyici girişimlerini, Suudi Arabistan Yemen Kalkınma ve Yeniden İmar Programı aracılığıyla sürdürdü. Bu kapsamlı vizyon, kalkınma, ekonomik ve sosyal boyutları gözeterek kapasite inşası, insan kaynağı geliştirme, altyapı güçlendirme ve temel hizmetlerin verimliliğini artırmaya odaklanıyor. Amaç, Yemen'de istikrarı güçlendirmek ve ekonomik toparlanma ile büyüme süreçlerini desteklemek.

Kral Selman ve Veliaht Prens Muhammed bin Selman'ın talimatları, Savunma Bakanı Prens Halid bin Selman'ın takibiyle, program kapsamında Yemen'e 150 milyon dolar değerinde acil akaryakıt desteği sağlandı. Bu destek, Yemen'in çeşitli illerindeki elektrik santrallerinin dizel ve mazot ihtiyacını karşılayarak elektrik hizmetlerinin istikrarı ve sürekliliğini, enerjiyle bağlantılı sektörlerin desteklenmesini ve kalkınma ile istikrarın güçlenmesini hedefliyor.

2026 başından bu yana, liderliğin yönlendirmesiyle, program 1,9 milyar Suudi riyali değerinde hayati kalkınma projeleri başlattı ve Yemen bütçesine, acil ihtiyaçlara yanıt olarak, işletme giderleri ve maaşlar için destek sağladı. Ayrıca, program önemli sektörlerde nitelikli projeler yürütmeye, bölgesel ve uluslararası kuruluşlarla iş birliğini genişletmeye ve kalkınma alanında küresel platformlarda Suudi Arabistan'ın Yemen'deki kalkınma deneyimini tanıtmaya devam etti. Bu yaklaşım, çabaların bütünleşmesini, deneyim paylaşımını ve etkili ortaklıklar kurarak daha kapsayıcı ve sürdürülebilir kalkınma sağlamayı amaçlıyor.

Riyad'da üst düzey koordinasyon toplantısı
Ortaklıklar kapsamında, program ve Dünya Bankası, Yemen'de elektrik ve enerji sektörünü desteklemek amacıyla Riyad'da üst düzey bir koordinasyon toplantısı düzenledi. Toplantıya bakanlar, yetkililer, kalkınma ortakları ile Suudi ve Yemenli özel sektör temsilcileri katıldı. Enerji istikrarının güçlendirilmesi ve sürdürülebilir kalkınma projelerine geçiş fırsatları ele alındı.
Önceliklerin belirlenmesi, finansman açıklarının giderilmesi ve Yemen hükümetinin yürüttüğü ulusal sağlık stratejisinin değerlendirilmesi amacıyla, program, Birleşik Krallık Dışişleri ve Kalkınma Bakanlığı ile Yemen Sağlık Bakanlığı iş birliğinde, Riyad'da üçüncü Uluslararası Sağlık Koordinasyon Grubu toplantısı düzenlendi. Toplantıya 20'den fazla uluslararası bağışçı, BM kuruluşu ve ajans temsilcisi katıldı ve Yemen'de sağlık sisteminin geliştirilmesi ile tıbbi hizmetlerin kalitesinin artırılması hedeflendi.

Suudi Arabistan'ın büyük kalkınma hamlesi, başta eğitim, sağlık, enerji, su ve ulaşım olmak üzere sekiz temel sektörde projeleri kapsıyor. Ayrıca tarım, balıkçılık, kalkınma programları ve Yemen hükümetinin kapasite geliştirilmesi de destekleniyor.
2026'nın ikinci çeyreğinde, Yemen Kalkınma ve Yeniden İmar Programı kapsamında, Hadramut'un sahil ve vadi bölgelerinde her biri 100 megavat kapasiteli elektrik santrali projelerinin temeli atıldı. Bu projeler, enerji üretim verimliliğini artırmayı ve temel hizmetlerin sürekliliğini sağlamayı amaçlıyor.

Yemenli aileler için uygun konut sağlamak amacıyla, program ve Birleşmiş Milletler İnsan Yerleşimleri Programı (UN Habitat) iş birliğiyle "Uygun Konut" projesinin ikinci aşamasının uygulanmasına yönelik anlaşma imzalandı. Bu aşamada, Aden, Taiz ve Lahic illerinde 620 konut birimi yenilenecek. Proje, ilk aşamadaki başarıların devamı niteliğinde.

Mareb'de, Avrupa Birliği ve Sela Kalkınma Vakfı ortaklığıyla yenilenebilir enerjiyle su güvenliğini artırma projesinin ilk faaliyeti başlatıldı. Proje, Mareb şehir, vadi ve Harib ilçelerini kapsıyor; güneş enerjisiyle çalışan sistemler, 7 kule tipi su deposu ve modern dağıtım şebekeleriyle 368 binden fazla kişiye sürdürülebilir su hizmeti sunmayı hedefliyor.

Yemen'de küçük ölçekli çiftçilere yönelik gıda güvenliğini artırmak için "Tarım Değer Zincirini Güçlendirme" projesi başlatıldı. Proje, Abyan, Mareb ve Hadramut illerinde yaklaşık 2.300 aileyi hedefliyor ve kırsal kesimdeki ihtiyaç sahibi çiftçilere destek veriyor.
Eğitim alanında ise, Hadramut'un Seyun kentindeki Sabban Lisesi projesinde önemli ilerleme kaydedildi. Okul, artan öğrenci sayısına yanıt olarak modern derslikler, laboratuvarlar ve destekleyici tesislerle donatılıyor. Ayrıca Taiz Üniversitesi'nde tıp, hemşirelik ve eczacılık fakültelerini içeren üç yeni tıp fakültesinin inşaatı hızla devam ediyor.

Bu projeler, Yemen'in 11 ilinde tüm eğitim kademelerini ve mesleki-teknik eğitimi kapsayan 60 eğitim projesi ve girişiminin bir parçası. İnsan kaynağı geliştirme kapsamında, Kral Abdülaziz Üniversitesi'nin "Mubdiun" Araştırma ve Eğitim Merkezi iş birliğiyle, 500 Yemenli öğretmene yönelik dijital yetkinlik ve yapay zekâ alanlarında iki ana başlıkta eğitimler düzenleniyor. Bu eğitimler, öğretmenlerin dijital içerik üretimi ve eğitim tasarımı konularındaki mesleki ve teknik kapasitelerini artırmayı hedefliyor.

Yemen Kalkınma ve Yeniden İmar Programı, Suudi Arabistan İletişim, Uzay ve Teknoloji Kurumu iş birliğiyle, Yemen'deki iletişim sektörü çalışanlarına yönelik ikinci eğitim programını düzenledi. 44 katılımcının yer aldığı programda, teknik ve idari beceriler ile sektördeki en güncel uygulamalar aktarıldı. İlk programda 32 katılımcı yer almış ve Yemenli kadroların gelişimine katkı sağlanmıştı.
"Markets" projesi kapsamında ise, ürün standartları üzerine iki çalıştay ve Mısır'da Yemenli kahve ihracatçılarına yönelik bir eğitim programı düzenlendi. Proje, kahve, soğan ve bal gibi ürünlerde küçük çiftçilerin pazar performansını iyileştirmeyi, kalite standartlarını geliştirmeyi ve uluslararası pazarlara erişimi artırmayı amaçlıyor.

Spor faaliyetlerinin canlandırılması ve gençlere olumlu bir ortam sunulması amacıyla, Yemen Kalkınma ve Yeniden İmar Programı'nın elinden çıkan hentbol turnuvası Mareb'de düzenlendi ve 16 kulübün katıldığı turnuvada El-Vatan Kulübü şampiyon oldu. Etkinlik, gençlerin ve sporun desteklenmesine katkı sağladı.

Yemen Kalkınma ve Yeniden İmar Programı, Suudi Arabistan'ın Yemen'de istikrarı artırmaya yönelik kalkınma vizyonunun bir yansıması olarak, 16-19 Haziran 2026 tarihlerinde Azerbaycan'ın başkenti Bakü'de düzenlenen İslam Kalkınma Bankası yıllık toplantılarına "Bölgesel Entegrasyon: Sürdürülebilir Refahın Anahtarı" temasıyla katıldı. Program, çeşitli yan oturumlar ve ikili görüşmelerde uluslararası yetkililer ve uzmanlarla bir araya geldi.

Azerbaycan'da düzenlenen 13. Dünya Kentsel Forumu (WUF) kapsamında, programın standı Azerbaycan Başbakan Yardımcısı Samir Şerifov, Dışişleri Bakan Yardımcısı Yelçin Rafiyev, Suudi Arabistan'ın Azerbaycan Büyükelçisi İsam el-Cuteyli, Katar Büyükelçisi Muhammed el-Hacri ve Azerbaycan Ulusal Meclisi üyeleri tarafından ziyaret edildi. Stantta, Yemen'in çeşitli illerindeki kalkınma başarıları ve etkileri tanıtıldı.

Forum kapsamında, program heyeti, BM Çevre Programı Genel Sekreter Yardımcısı ve İcra Direktör Yardımcısı Elizabeth Maruma Mrema, Fransız Kalkınma Ajansı (AFD) Başkanı Yves Laurent Sapoval, Fransa Çevre Bakanlığı Uluslararası Sürdürülebilir Kentler Temsilcisi ve Norveç Halk Yardımı Yemen Ofisi Direktörü Christopher Ramsden ile bir araya gelerek kentsel kalkınma alanında iş birliği olanaklarını görüştü. "Yemen Kalkınma ve Yeniden İmar Programı'nın Kentsel İyileşme Deneyimi" başlıklı panelde, temel sektörlerin entegrasyonuna dayalı bir kentsel iyileşme modeli ele alındı. Bu modelin, şehirlerin istikrarı, temel hizmetlerin iyileştirilmesi, sağlık ve eğitim sektörlerinin desteklenmesi, toplumların dayanıklılığının artırılması ve ticari-ekonomik hareketliliğin teşvikine katkısı vurgulandı.

Sürdürülebilir kentsel kalkınma alanında deneyim paylaşımı ve kapasite geliştirme amacıyla, Bakü'deki WUF Akademisi'nde bir çalıştay düzenlendi. Program burada Yemen'deki kalkınma projelerini ve elde edilen sonuçları paylaştı.

2018'de başlayan Suudi Arabistan Yemen Kalkınma ve Yeniden İmar Programı, sekiz temel sektörde 300'den fazla proje ve girişimle, Yemen'de sürdürülebilir kalkınma, istikrar ve ekonomik toparlanmaya katkı sunmaya devam ediyor.