Suudi Arabistan'da gönüllü karbon piyasası sürdürülebilir dönüşümü hızlandırıyor

Suudi Arabistan, bölgesel gönüllü karbon piyasası şirketinin kurulmasıyla karbon piyasalarının geleceğini şekillendiren kilit aktörlerden biri haline geldi. Bu gelişmiş platform, iklim eylemiyle ekonomik kalkınmayı bir araya getirerek düşük karbonlu ekonomiye geçişi destekliyor ve ülkenin 2030 Vizyonu ile Suudi Arabistan Yeşil ve Orta Doğu Yeşil girişimleriyle uyumlu ilerliyor.

Piyasa, kamu ve özel sektör kuruluşlarının, emisyonları azaltan veya atmosferden uzaklaştıran projelerden elde edilen onaylı karbon kredilerini alıp satmalarına imkân tanıyor. Böylece şirketler, doğrudan azaltılması zor olan emisyonlarını telafi edebiliyor ve çevresel yatırımlar ile sürdürülebilir projeler teşvik ediliyor.

Gelişmiş platform ve önemli başarılar

Bölgesel gönüllü karbon piyasası şirketinin CEO’su Fadi Saade, şirketin Ekim 2022’de Kamu Yatırım Fonu (%80) ve Tadawul Grubu (%20) girişimiyle kurulduğunu belirtti. Amaçlarının gönüllü karbon kredisi ticareti için bir platform geliştirmek ve emisyonların azaltılması ile sürdürülebilir ekonomiye geçişi hızlandırmak olduğunu söyledi.

Saade, şirketin gelişmiş kurumsal ticaret platformu, danışmanlık ve teknik destek gibi entegre hizmetler sunduğunu, bunun da Suudi Arabistan’ın karbon piyasalarında küresel merkez olma konumunu güçlendirdiğini ifade etti. Şirket, kuruluşundan bu yana Riyad, Nairobi ve Bakü’de üç büyük karbon kredisi müzayedesi düzenledi; toplamda 15 milyon tondan fazla kredi 350 milyon Suudi riyalinin üzerinde bir değerle satıldı ve 40’tan fazla yerli ve uluslararası şirket katılım gösterdi.

Kasım 2024’te şirket, bölgedeki en büyük karbon kredisi ticaret platformunu faaliyete geçirdi. Bu platform, en iyi uluslararası standartlara uygun olarak tasarlandı, İslami finansmanı destekliyor ve çeşitli ticaret mekanizmaları sunuyor. Böylece karbon piyasası için gelişmiş bir altyapı oluşturuldu.

Şeffaflık ve dijital entegrasyonun güçlendirilmesi

Gönüllü karbon piyasası, Ulusal Temiz Kalkınma Mekanizması Komitesi ile veri paylaşımını ve elektronik bağlantıyı kolaylaştırmak amacıyla bir mutabakat zaptı imzaladı. Bu adım, piyasadaki faaliyetlere ilişkin doğru veri sağlanmasına ve şeffaflığın artırılmasına katkı sağlıyor.

Sürdürülebilirlik ve ekonomik kalkınmaya destek

KAUST Üniversitesi’nden araştırmacı Yara Elbarlasi, piyasanın atık yönetimi, arazi rehabilitasyonu, yenilenebilir enerji ve mangrov ağaçlandırması gibi yüksek standartlı projelere yatırımı teşvik ettiğini belirtti. Bu da 2030 Vizyonu ve 2060 net sıfır hedeflerine ulaşılmasına katkı sunuyor.

Ekonomist Ahmed Al-Shehri ise gönüllü karbon piyasasının, ulusal ekonominin çeşitlendirilmesi, sürdürülebilirlik ve yenilenebilir enerji sektörlerinde küresel yatırımların çekilmesi için yeni bir yol sunduğunu, nitelikli istihdam sağladığını ve çevresel doğrulama ile karbon yakalama teknolojilerini kapsayan entegre bir ekonomik ekosistemin büyümesini desteklediğini vurguladı.

Büyüyen uluslararası rol ve gelecek perspektifi

Küresel karbon piyasasının 2050’ye kadar 250 milyar dolara ulaşması beklenirken, Suudi Arabistan modeli yüksek yönetişim ve şeffaflık standartlarına sahip, küresel piyasalarla bağlantılı düzenli bir piyasa sunuyor. Bu da ülkenin sektördeki güvenilirliğini artırıyor.

Piyasa, yenilenebilir enerji, yeşil hidrojen ve enerji verimliliği projelerini destekliyor; ulusal kapasitenin emisyon ölçümü ve doğrulamasında geliştirilmesine, ağaçlandırma ve ekosistem rehabilitasyonuna yapılan yatırımların artmasına katkı sağlıyor. Tüm bunlar yaşam kalitesine olumlu yansıyor ve sürdürülebilir kalkınmayı güçlendiriyor.

Suudi Arabistan, küresel kayıtlarla entegrasyonu genişletmeyi ve karbon piyasalarında küresel bir merkez olma konumunu güçlendirmeyi hedefliyor. Uluslararası ortaklıklarla emisyon azaltımı ve giderimi projelerini destekleyerek, daha sürdürülebilir, verimli ve düşük karbonlu bir küresel ekonomi inşasında liderliğini pekiştirmeyi amaçlıyor.