Özel okullarda mali anlaşmazlıklarda öğrenciye yaptırım yasağı

Resmî Gazete, özel eğitim kurumlarını düzenleyen yönetmeliği yayımladı. Yönetmelik, öğrencinin velisine ait mali yükümlülüklerle ilgili taleplere öğrencinin dahil edilmesini, eğitim kaynaklarına erişiminin engellenmesini, eğitim hizmetinden yararlanma hakkının kısıtlanmasını veya mali anlaşmazlık nedeniyle sonuçlarının gizlenmesini kesin olarak yasaklıyor. Kurumun alacaklarını yasal yollarla talep etme hakkı ise saklı tutuluyor.

"Ummu'l-Kura"ya göre, özel eğitim kurumlarını düzenleyen yönetmeliğin detayları şöyle:

Madde 2: Yönetmeliğin Amaçları
Bu yönetmelik, özel eğitim kurumlarının aşağıdaki hedeflere ulaşmasını sağlamak amacıyla hazırlanmıştır:

1- Özel eğitim kurumlarının lisanslanması, faaliyetlerinin ve sunacakları eğitim hizmetlerinin düzenlenmesi.

2- Özel sektörün, yabancı yatırımcılar ve kâr amacı gütmeyen sektör dahil olmak üzere, eğitim hizmetlerinin sunulmasına ve ilgili faaliyetlerin yürütülmesine katılımının artırılması.

3- Özel eğitim kurumlarının performans kalitesinin artırılması; öğrencilerin dini, milli, ahlaki, bilimsel, kültürel ve beceri yönünden gelişimlerinin desteklenmesi ve kurumların onaylı gerekliliklere ve standartlara uymasının sağlanması.

4- Özel eğitim kurumlarında eğitim seçeneklerinin ve işletme modellerinin çeşitlendirilmesi.

5- Öğrenim ücretlerinin belirlenmesi ve onaylı standartlara göre değiştirilmesi için düzenleyici bir çerçeve oluşturulması.

6- Bakanlığın özel eğitim kurumları üzerindeki denetimini güçlendirmek ve kurumların mevzuata, yönetmeliğe ve ilgili karar ve talimatlara uyumunu izlemek.

Madde 3: Uygulama Kapsamı
Bu yönetmelik, özel bir düzenleme ile hariç tutulanlar dışında tüm özel eğitim kurumları için geçerlidir.

İkinci Bölüm: Ruhsatlar
Madde 4: Ruhsat Alma Zorunluluğu
1- Hiçbir kişi, Bakanlıktan gerekli ruhsatı almadan özel eğitim kurumu açamaz veya işlete mez.
2- Hiçbir kişi, kendisini veya başkasını eğitim hizmeti sağlayıcısı olarak tanıtamaz, eğitim kurumu, hizmeti veya faaliyetiyle ilgili herhangi bir isim, unvan veya işaret kullanamaz; gerekli ruhsatı almadan bu tür bir tanıtım yapamaz.
3- Başka bir kurumdan alınan herhangi bir ruhsat veya izin, Bakanlık tarafından verilen ruhsatın yerine geçmez ve yönetmelikte öngörülen gerekliliklerden muafiyet sağlamaz.
4- Ruhsat, ruhsat sahibinin adına düzenlenir ve kurumun adı, yeri, eğitim kademeleri, eğitim türü, onaylı program ve faaliyetleri belirtilir. Ruhsatta belirtilenlerde değişiklik yapmak için Bakanlıktan onay alınması gerekir.
5- Eğitim hizmetleri, devlet müfredatıyla veya onaylı özel, uluslararası ya da alternatif müfredatlarla ya da bunların birleşimiyle sunulabilir; bu, ruhsatta belirtilen eğitim türüne bağlıdır.
6- Bakanlık, gerekli ruhsat olmadan özel eğitim faaliyeti yürütüldüğünü tespit ederse, ilgili mevzuat çerçevesinde faaliyetin yürütüldüğü yeri kapatmak için ilgili kurumlarla iş birliği yapabilir.

Madde 5: Yeterlilik
1- Özel eğitim kurumu açma ve işletme başvurusu iki aşamada yapılır:
a- Yeterlilik
b- Ruhsat
2- Yeterlilik başvurusu, Bakanlığın belirlediği form ve gerekliliklere göre yapılır.
3- Bakanlık, başvurunun tamamlanmasından itibaren en geç 10 iş günü içinde yeterlilik belgesi düzenler; bu süre içinde ek bilgi talep edebilir.
4- Yeterlilik belgesi bir yıl geçerlidir ve süresi dolmadan gerekçeli başvuru ile uzatılabilir.
5- Yeterlilik belgesi, faaliyete başlama, öğrenci kaydı, eğitim hizmeti sunma, sözleşme yapma, ücret tahsil etme veya tanıtım yapma hakkı vermez.
6- Ancak, yeterlilik belgesi sahibi, yatırım, istihdam veya inşaatı tamamlama amacıyla projenin hâlâ yeterlilik aşamasında ve ruhsat alınmamış olduğunu açıkça belirterek tanıtım yapabilir.
7- Yeterlilik aşamasında belgede değişiklik yapılacaksa Bakanlıktan onay alınmalıdır.
8- Yeterlilik belgesi şu durumlarda sona erer:
a- Nihai ruhsatın verilmesi
b- Süresinin dolması ve uzatılmaması
c- Belge sahibinin iptal talebi
d- Yanıltıcı veya yanlış bilgi/belge sunulması
e- Projenin yeterlilik şartlarını kaybetmesi
9- Yeterlilik belgesi almak, ruhsat alma hakkı kazandırmaz; ruhsat için tüm gerekliliklerin tamamlanması şarttır.

Madde 6: Ruhsat
1- Yeterlilik belgesi sahibi, gerekli şartları tamamladıktan sonra ruhsat başvurusu yapar.
2- Bakanlık, gerekirse ek bilgi ve belge talep edebilir.
3- Ruhsat başvurusunun değerlendirilmesi için süre, tüm belgelerin tamamlanmasından sonra başlar.
4- Ruhsat için şu şartlar aranır:
a- Geçerli ticaret sicili veya yasal belge
b- Belediyeden alınmış, eğitim kurumları için onaylı geçerli faaliyet ve yer ruhsatı
c- İlgili kurumdan alınmış geçerli güvenlik sertifikası
d- Lisanslı mühendislik ofisinden, binanın ve tesislerin eğitim için uygunluğunu ve kapasitesini gösteren rapor
e- Ulusal Müfredat Merkezi'nden onaylı eğitim planı
f- Kimlik derslerinin ve öğretim yönteminin belirlenmesi
5- Bakanlık, başvurudan itibaren 30 gün içinde kararını bildirir.
6- Ret kararı yazılı ve gerekçeli olur; başvuru sahibi ilgili mevzuat çerçevesinde itiraz edebilir.

Madde 7: Ruhsat Süresi, Yenileme ve Faaliyet Sonlandırma
1- Ruhsat, kurumun türüne ve faaliyetine göre Bakanlıkça belirlenen, en az bir yıl olmak üzere bir süre için verilir.
2- Yenilemede, kurumun uyumu, değerlendirme sonuçları ve risk durumu dikkate alınarak süre değişebilir.
3- Kurum, ruhsat süresi bitmeden en az 90 gün önce yenileme başvurusu yapmalıdır.
4- Kurumun faaliyetini veya bir eğitim kademesini, kayıtlı öğrencileri etkileyecek şekilde durdurması veya sonlandırması için Bakanlıktan onay ve onaylı bir sonlandırma planı gereklidir.

Madde 8: Ruhsatlı Faaliyet Kapsamı
1- Kurum, sadece ruhsatında belirtilen eğitim ve ilgili faaliyetleri yürütebilir.
2- Eğitimle bağlantılı olmak kaydıyla, spor, kültür, sanat, teknoloji, ulaşım, beslenme, barınma gibi destekleyici faaliyetler de yürütülebilir; gerekli izinler alınmalıdır.
3- Kurum tesisleri, eğitim amaçlarıyla çelişecek veya öğrenci güvenliğini ve eğitim kalitesini etkileyecek şekilde kullanılamaz.
4- Kurum, başka bir kişinin, özel ruhsat gerektiren bağımsız bir faaliyeti kendi tesislerinde yürütmesine, gerekli izinler ve Bakanlık onayı olmadan izin veremez.

Madde 9: Ruhsatın İptali
1- Bakanlık, şu durumlarda ruhsatı iptal edebilir:
a- Kurumun ciddi ihlalleri tekrarlaması ve eğitim hizmetini gerekliliklere uygun sunamaması
b- Kurumun faaliyeti, Bakanlıkça belirlenen süreden fazla durdurması
c- Ruhsat sahibinin tüzel kişiliğinin sona ermesi, tasfiyesi veya yasal niteliğini kaybetmesi
d- Ruhsatın temel şartlarının kaybedilmesi
e- Kurumun kendi talebiyle iptal başvurusu yapması
2- Kurum, ruhsat iptali veya faaliyeti tamamen durdurmak isterse, Bakanlığa en az 180 gün önceden başvurmalıdır.
3- İptal başvurusunda en az şu unsurlar yer almalıdır:
a- Önerilen durdurma tarihi
b- Kayıtlı öğrenci sayısı, kademeleri ve programları
c- Öğrenci ve velilerin zamanında bilgilendirilmesi yöntemi
d- Dönem veya yılın tamamlanma planı
e- Gerekirse öğrencilerin başka kurumlara nakil düzenlemeleri
f- Öğrenci ve velilere ödenecek ücret ve alacakların tasfiyesi
g- Öğrencilere verilecek diploma, belge ve kayıtların teslimi
h- Kayıt ve belgelerin saklanması veya devri
ı- Çalışanlar, tesisler ve destek hizmetlerle ilgili yükümlülüklerin yerine getirilmesi
4- Bakanlık, öğrencilerin zarar görmesini veya eğitimlerinin aksamasını önlemek için önerilen sonlandırma tarihini reddedebilir veya değiştirebilir.
5- Ruhsat, ancak Bakanlık gerekli sonlandırma şartlarının yerine getirildiğini teyit ettikten sonra iptal edilmiş sayılır.
6- Ruhsat iptal edildiğinde, kurum:
a- Yeni öğrenci kaydı yapamaz
b- Sonlandırma planını uygular
c- İptal tarihinden itibaren kendisini ruhsatlı kurum olarak tanıtamaz
d- Bakanlığın, öğrenci haklarını korumak için gerekli kayıt ve verileri almasına izin verir
7- Ruhsatın iptali, önceki yükümlülükleri ortadan kaldırmaz ve Bakanlık veya ilgili kurumların önceki ihlallerle ilgili yasal işlem yapmasına engel değildir.

Üçüncü Bölüm: Öğrenim Ücretleri
Madde 10: Ücretlerin Belirlenmesi, Değiştirilmesi ve Duyurulması
1- Kurum, öğrenim ücretlerini kendisi belirler.
2- Kurum, kayıtlı öğrenciler için ücretleri, kurulun belirlediği standartlara göre değiştirebilir.
3- Kurum, öğrenim ücretlerini ve kapsanan hizmetlerin detaylarını, eğitim-öğretim yılı başlamadan en az 180 gün önce Bakanlığın elektronik platformunda ilan etmekle yükümlüdür.