Suudi Arabistan’da dönüşümün 10 yılı: Gündelik yaşam baştan şekillendi

Suudi Arabistan’da son on yılda yaşanan dönüşüm, yalnızca büyük projeler ve ekonomik göstergelerle sınırlı kalmadı; barınmadan işe, ödemelerden eğlence, gönüllülük ve teknolojiye kadar günlük yaşamın her alanına yansıdı.

2016 ile 2026 yılları arasında, 2030 Vizyonu’nun başlamasıyla birlikte Suudi Arabistan’da yaşanan değişimin boyutunu rakamlar net biçimde ortaya koyuyor; bu yolculuk henüz on yılı bile bulmadı.

Vizyonun başlangıcında Suudi ailelerin konut sahipliği oranı %47 seviyesindeydi; bu oran %65’i aşarak 2030 için belirlenen %70 hedefine yaklaştı.

İşgücü piyasasında ise Suudi kadınların işgücüne katılım oranı %22,8’den 2025’te %36,6’ya yükseldi. Bu oran, başlangıçta %30 olarak belirlenen hedefi aşınca, hedef daha sonra %40’a çıkarıldı.

Aynı dönemde Suudiler arasındaki işsizlik oranı da %12,3’ten 2025’te %7,2’ye gerileyerek, vizyonun %7’lik hedefine yaklaştı.

Finansal işlemlerde de büyük bir dönüşüm yaşandı. 2025’te elektronik ödemeler, ülkedeki toplam perakende ödemelerinin %85’ini oluşturdu. Bir yıl içinde yaklaşık 14,6 milyar elektronik ödeme işlemi gerçekleşti; bu da günlük alışveriş alışkanlıklarının ne kadar hızlı değiştiğini gösteriyor.

Toplumsal katılımda ise gönüllülerin sayısı 2016’da 34.040’tan 2025’te 1,7 milyonu aşarak, 2030 Vizyonu’nun yıllık 1 milyon gönüllü hedefini yıllar öncesinden geçti.

Eğlence sektöründe ise, vizyonun başında ülkede ticari sinema salonu yokken, ilk sinema Nisan 2018’de açıldı. Eylül 2024 itibarıyla, 65 farklı noktada toplam 636 sinema salonunda 63.517 koltuk kapasitesine ulaşıldı.

Dijital dönüşüm de hız kazandı. Ülkede internetin yaygınlığı %99,6’ya çıkarken, 2025’te internet kullanıcılarının %45,2’si yapay zeka araçlarını kullanmaya başladı; bu oran bir önceki yılın iki katından fazla.

Tüm bu günlük değişimlerin arkasında, Suudi ekonomisi de geniş çaplı bir dönüşüm geçirdi. 2025’te petrol dışı faaliyetlerin GSYH içindeki payı %55’e ulaştı; turizm, teknoloji, kültür, eğlence ve spor gibi sektörler hızla büyüdü.

Geçmiş yılların karşılaştırması, Suudi Arabistan’daki dönüşümün yalnızca planlarda ve büyük projelerde kalmadığını; ev sahipliğinden iş fırsatlarına, ödeme yöntemlerinden eğlence ve gönüllülüğe, teknoloji kullanımına kadar günlük hayatın her alanına yayıldığını gösteriyor.

On yıl gibi kısa bir sürede yeni sektörler ortaya çıktı, mevcut sektörler büyüdü; toplumsal, ekonomik ve teknolojik alışkanlıklar değişti. Yıllar önce alışılmadık olan birçok uygulama, bugün ülkenin günlük yaşamının doğal bir parçası haline geldi.

Son on yıl, Suudi Arabistan’da hayatın birçok ayrıntısını yeniden şekillendirdi. Ülke, 2030’a doğru yolculuğunu sürdürürken, elde edilen dönüşümün boyutunu rakamlar ortaya koyuyor ve yolun geri kalanında daha büyük değişimlere işaret ediyor.