Resmî Gazete, kayıp ve atıl vakıfların ihyası yönetmeliğini yayımladı

Resmî Gazete, Genel Vakıflar Kurumu Yönetim Kurulu’nun kayıp ve atıl vakıfların ihyasına ilişkin yönetmeliğinin kabulüne dair kararını yayımladı. Yönetmelik, kayıp ve atıl vakıfların tespiti ve yeniden işler hale getirilmesi için düzenleyici bir çerçeve oluşturmayı, vakıf kurucularının amaç ve şartlarının yerine getirilmesini ve Suudi Arabistan’daki vakıfların sürdürülebilirliğini sağlamayı hedefliyor.

Yönetmelik, kamuoyunu kayıp ve atıl vakıfları bildirmeye teşvik ederek, bu vakıfların ortaya çıkarılması ve yeniden faaliyete geçirilmesini, böylece ülkedeki vakıf sektörünün büyümesine ve sürdürülebilirliğine katkı sağlamayı amaçlıyor.

Yönetmeliğin detayları şöyle:

Birinci Bölüm: Genel Hükümler

Madde 1: Tanımlar

Bu yönetmelikte geçen terim ve ifadeler, 26/2/1437 tarihli ve (M/11) sayılı Kraliyet Kararnamesi ile yayımlanan Genel Vakıflar Kurumu Kanunu’nun birinci maddesinde belirtilen anlamları taşır. Yönetmelikte geçen bazı terimler ise şu şekilde tanımlanmıştır:

Yönetmelik: Kayıp ve Atıl Vakıfların İhyası Yönetmeliği.

Vakıf: Aslın bağışlanıp gelirinin veya faydasının hayır işlerine tahsis edilmesi.

Kayıp vakıf: Geliri kullanılamayan ve yönetmeliğin dördüncü maddesinde belirtilen durumlardan birine uyan her vakıf veya “vakıf vasiyeti”.

Atıl vakıf: Bir yöneticisi olan, ancak yönetmeliğin beşinci maddesindeki durumlardan birine uyan her vakıf veya “vakıf vasiyeti”.

Vakıf vasiyeti: Bir kişinin ölümünden sonra malının vakıf olarak bırakılmasını açıkça belirten vasiyet.

Doğrudan fayda sağlayan vakıf: Yararlanıcısının doğrudan fayda sağladığı vakıf türü.

Bildirim: Yönetmelikte belirlenen usule göre, kayıp veya atıl bir vakıf hakkında kuruma yapılan ihbar.

Bildiren: Yönetmelikteki şartlara uygun olarak bildirimde bulunan gerçek veya tüzel kişi.

İlgili kişi: Vakıfla doğrudan ilişkisi olan gerçek veya tüzel kişi.

Komite: Kurum bünyesindeki Kayıp Vakıflar Komitesi.

Ödül: Yönetmelik kapsamında kayıp bir vakfı bildiren veya çözümüne katkı sağlayanlara verilen teşvik.

Çözüm: Kayıp veya atıl bir vakfın tespit edilmesi, haklarının korunması ve yönetici atanması gibi işlemler.

İhya: Kayıp veya atıl vakfın, kurucusunun şartlarına uygun biçimde yeniden işler hale getirilmesi için yapılan işlemler.

Madde 2: Yönetmeliğin Amaçları

Yönetmeliğin amaçları şunlardır:

1- Kayıp ve atıl vakıfların tespiti ve ihyası için düzenleyici bir çerçeve oluşturmak; vakıf kurucularının amaç ve şartlarının gerçekleşmesini ve vakıfların sürdürülebilirliğini sağlamak.

2- Kamuoyunu kayıp ve atıl vakıfları bildirmeye teşvik ederek, bunların ortaya çıkarılması ve ihyasını sağlamak; vakıf sektörünün büyümesine ve sürdürülebilirliğine katkı sunmak.

3- Kayıp ve atıl vakıfların ihyası ve geliştirilmesine katkı sağlayacak mekanizmalar oluşturmak; bu vakıflardan azami fayda sağlanmasını ve kurucularının amaçlarının yerine getirilmesini desteklemek.

Madde 3: Yönetmeliğin Kapsamı

Yönetmelik şunları kapsar:

1- Kayıp veya atıl vakıf ya da vakıf vasiyeti niteliğindeki taşınmaz, taşınır veya diğer varlıklar.

2- Yönetmelik yürürlüğe girmeden önce, hakkında reddedilmemiş veya mahkemece yönetici atanmasına karar verilmemiş olan bildirimler.

Madde 4: Kayıp Vakıf Durumları

Aşağıdaki durumlarda bir vakıf veya vakıf vasiyeti kayıp sayılır:

1- Vakfın yöneticisinin olmaması.

2- Vakıf yöneticisi veya vakfı elinde bulunduran kişinin vakfı gizlemesi.

3- Yöneticinin vakfın yeri, yönetimi veya vakfa dair belgeler hakkında bilgi sahibi olmaması.

Madde 5: Atıl Vakıf Durumları

Bir yöneticisi olan vakıf veya vakıf vasiyeti, şu iki durumdan birine uyuyorsa atıl sayılır:

1- Vakfın gelirinin iki yıl üst üste tamamen kesilmesi.

2- Doğrudan fayda sağlayan bir vakıfta, kurucunun şartına uygun olarak, iki yıl boyunca tamamen faydalanılamaması.

İkinci Bölüm: Kayıp ve Atıl Vakıfların Tespiti ve Bildirim Şartları

Madde 6: Kayıp ve Atıl Vakıfların Tespit Kaynakları

1- Kurum, ilgili mevzuat kapsamında aşağıdaki yollarla kayıp ve atıl vakıfları tespit eder:

a- Kamuoyundan kayıp veya atıl vakıf bildirimi almak.

b- Kamu kurumları, mahkemeler ve diğer kurumlardan ellerindeki vakıf verilerini istemek.

c- Kamu kurumları veya diğer kuruluşlardan kayıp veya atıl vakıf çözümü için başvuru almak.

d- İlgili kişinin kayıp vakıf araştırılması veya yeri bilinmeyen vakıf için belge uygulanması talebini almak; kurum bu talepleri kaydeder, inceler ve günceller.

e- İlgili kişinin atıl vakfın ihyası ve geliştirilmesi için yardım talebini almak.

2- Kurum, kayıp ve atıl vakıfların çözümü için kamu kurumları ve diğer kuruluşlarla iş birliği yapar.

3- Kurum, kayıp ve atıl vakıfların bildirilmesinin önemi ve çözümüne katkısı konusunda kültürel ve farkındalık etkinlikleri düzenler.

Madde 7: Kayıp Vakıf Bildiriminin Kabul Şartları

1- Kayıp vakıf bildiriminin kabulü için şu şartlar aranır:

a- Bildirilen vakfın, yönetmeliğin dördüncü maddesindeki durumlardan birine uyması.

b- Bildirilen vakfın kurumda kayıtlı olmaması (bazı istisnalar hariç).

c- Bildirimin geçerli belgelerle desteklenmesi.

d- Bildirimin kurumun internet sitesi veya belirleyeceği başka bir yolla yapılması.

e- Daha önce aynı konuda bildirim yapılmamış olması (bazı istisnalar hariç).

f- Bildirime konu vakıf hakkında hâlihazırda bir dava bulunmaması.

2- Kurum, kayıp vakfın yöneticisiz kalma süresi veya atıl kalma süresi konusunda takdir yetkisine sahiptir.

Madde 8: Atıl Vakıf Bildiriminin Kabul Şartları

Vakıf yöneticisinin, vakfın atıl kalmasını önlemek için gerekli özeni göstermesi gerekir. Atıl vakıf bildiriminin kabulü için şu şartlar aranır:

1- Bildirilen vakfın, yönetmeliğin beşinci maddesindeki durumlardan birine uyması.

2- Bildirimin geçerli belgelerle desteklenmesi.

3- Bildirimin, vakfın atıl durumda olduğunu ortaya koyması.

4- Yöneticinin, yönetmeliğin yirminci maddesinin ikinci fıkrasına göre kabul edilebilir bir açıklama sunmamış olması.

5- Bildirimin kurumun internet sitesi veya belirleyeceği başka bir yolla yapılması.

6- Daha önce aynı konuda bildirim yapılmamış olması (bazı istisnalar hariç).

Madde 9: Kayıp veya Atıl Vakıf Bildiricisinin Yükümlülükleri

Bildirimde bulunan kişi şu yükümlülükleri yerine getirmelidir:

1- Kişisel bilgilerini kuruma açıklamak.

2- Vakıfla ilgili bilgileri sunmak; taşınmaz vakıflarda mümkünse yerini belirtmek ve bunu belgelemek.

3- Kuruma sunduğu bilgi ve belgelerin doğruluğunu taahhüt etmek.

4- Kurumun talep ettiği ek bilgi ve belgeleri sunmak için iş birliği yapmak.

5- Bildirime konu vakıf hakkında mevcut bir dava olmadığını taahhüt etmek; aksi durumda, kurumun ödül hakkını iptal etme yetkisi vardır.

Madde 10: Kayıp veya Atıl Vakıf Bildiricisinin Hakları

1- Kurum, bildiricinin kişisel verilerinin gizliliğini korumakla yükümlüdür.

2- Kurum, bildiriciye bildirimin kabulü veya reddiyle ilgili kararı beş gün içinde bildirmek zorundadır.

3- Bildirici, komitenin kararına göre kayıp vakıf bildirimi ödülüne hak kazanır.


Üçüncü Bölüm: Kayıp Vakıfların Çözümüne İlişkin Hükümler

Madde 11: Kayıp Vakıf Çözümünün Yürütülmesi ve Yetkilendirme

1- Kurum, kayıp vakıfla ilgili durumlara göre aşağıdaki işlemleri yapar:

a- Vakfın statüsünü tespit etmek.

b- Vakıf üzerindeki ihlalleri ortadan kaldırmak.

c- Kurucunun şartına uygun olarak, vakfa yönetici atamak.

d- Vakfı, yöneticiye sorunsuz şekilde teslim etmek.

e- Kamulaştırılmış vakıflarda tazminat bedelini tahsil etmek.

2- Kurum, kayıp vakfın çözümüne yönelik geçici işlemler için bildiriciye veya başka birine yetki verebilir.

Madde 12: Kayıp Vakıf Kaydı

1- Kurum, vakıf statüsünü gösteren belgeleri olup yasal işlemleri tamamlanamayan kayıp vakıflar için bir kayıt oluşturur.

2- Kurum, tapu ve vakıf belgesi kaybolan vakıflar için, mevcut delilleri (örneğin tanık beyanları) içeren bir tutanak düzenleyebilir ve çözüm işlemlerini tamamlar.

…