Suudi Arabistan, yapay zekâ yetkinliklerinde dünyada üçüncü sırada

Suudi Arabistan Veri ve Yapay Zekâ Otoritesi (SDAIA), "Krallıkta Yapay Zekânın Durumu" başlıklı bir çalışma yayımlayarak ülkenin bu alandaki ilerlemesini ve çabalarını yedi ana ve on beş alt başlıkta değerlendirdi. Çalışmada; politika ve düzenlemeler, yatırım, altyapı, veri, yetenek, araştırma ve inovasyon ile kurumsal hazırlık gibi alanlar ele alındı.

Çalışmaya göre, Suudi Arabistan 2026 Stanford Endeksi'ne göre yapay zekâ yetkinliklerinin büyümesinde dünyada üçüncü sırada yer aldı. 2025'te öncü yapay zekâ modellerinin geliştirilmesinde dünyada üçüncü, Arap ve bölge ülkeleri arasında ise birinci oldu. The Observer Endeksi'ne göre 2025'te sektör büyümesinde dünyada beşinci, Arap dünyasında ise birinci sırada yer aldı. Ayrıca, 2025'te Gençler için Küresel Yapay Zekâ Yarışması'nda 26 ödül alarak dünyada birinci oldu ve 2026'da Küresel Yapay Zekâ Ortaklığı'na (GPAI) katıldı.

Altyapı alanında, veri merkezi kapasitesi 2023-2025 arasında %115,8 arttı. Şahhin 3 süper bilgisayarı, 2026'da Körfez İşbirliği Konseyi ülkeleri arasında en iyi 500 bilgisayar listesinde ilk sırada yer aldı. Hexagon Veri Merkezi, 480 megavat ile dünyadaki en büyük kamu kapasitesine sahip. 2026 ortası itibarıyla dokuz bulut bölgesi bulunurken, bunların dördü inşaat aşamasında.

Veri alanında, 515'ten fazla kamu sisteminin verisi 5,87 petabaytı aşan Ulusal Veri Gölü'nde birleştirildi. 2026'da 346 kurum, 21.800'den fazla açık veri seti yayımladı. 2025'te "Allam" dil modeli için 500 milyardan fazla Arapça veri birimi kullanıldı. Aynı yıl "Felek" platformunda dil ve ses verisi 2,2 milyar kelimeye ulaştı.

Çalışma, ülke nüfusunun %84'ünün yapay zekâ kavramını bildiğini, %74'ünün ise uygulamalarını tanıdığını gösterdi. "Samaay" girişiminden 2026 Temmuz'a kadar 1,2 milyondan fazla kişi yararlandı. 2021-2025 arasında 69.300'den fazla öğrenci teknoloji alanında mezun oldu ve yetenek yoğunluğunda yıllık bileşik büyüme oranı %15 olarak kaydedildi.

Araştırma ve geliştirme alanında, 2021-2025 arasında bilimsel yayınların yıllık büyüme oranı %37,4, 2020-2024 arasında patentlerde ise %34,52 oldu. 2025 Stanford Endeksi'ne göre beş öncü modelin yanı sıra sekiz büyük dil modeli ve 58 yerel uygulama geliştirildi.

Kurumsal hazırlıkta, kamu kurumlarının %90'ının yapay zekâ stratejisi bulunuyor; %97'si model ve araçları kullanıyor veya geliştiriyor; %77'si yönetişim uygulamalarını benimsiyor; %63'ü ulusal ilkelere uyum için resmi prosedürlere sahip; %48'inde ise iç operasyon verimliliği %10'dan fazla arttı.

Çalışmada, Suudi Arabistan'ın küresel sıralamalardaki üst düzey başarıları da vurgulandı: Hükümet stratejisinde altıncı, yönetişimde yedinci, politika izleme alanında üçüncü, yapay zekâ güvenliğinde ise dünyada on ikinci ve bölgede birinci sırada yer aldı. Kadınların sektörde güçlendirilmesinde dünyada birinci, üretici yapay zekâ kullanan öğrenci oranında üçüncü, yetenek çekmede ise dördüncü oldu. Geliştirme ve inovasyonda ise güvenlik, gizlilik, şifreleme ve dijital hazırlıkta birinci; atıf sayısında sekizinci, finansal sektör yatırımlarında ise yedinci sırada yer aldı.

Bu çalışma, SDAIA'nın Suudi Arabistan'ın yapay zekâ alanındaki ilerlemesini ve ulusal altyapı, veri, yetenek, araştırma-geliştirme ve kurumsal adaptasyon kapasitesini öne çıkarmak amacıyla hazırlandı.