Mekke'de kentsel dönüşüm ekonomiyi güçlendiriyor, hacı ve umrecilere hizmeti artırıyor

Mekke'de son yıllarda benzeri görülmemiş bir kentsel ve ekonomik dönüşüm yaşanıyor. Hızla ilerleyen imar çalışmaları, şehrin çehresini yeniden şekillendirerek Mekke'yi kutsal kimliğiyle modern kalkınma gereksinimlerini buluşturan küresel bir örnek haline getirdi. Bu dönüşüm, Suudi Arabistan'ın 2030 Vizyonu kapsamında yaşam kalitesini artırma ve hacı ile umrecilere sunulan hizmetleri geliştirme hedeflerine katkı sağlıyor.

2025 yılına ilişkin Misafirleri Ağırlama Programı raporlarına göre, kutsal şehirde 60'tan fazla kurumun iş birliğiyle 87 girişim hayata geçirildi ve %100 uyum sağlandı. Mekke, 18,03 milyonu umreci ve 1,5 milyonu hacı olmak üzere yurtdışından toplam 19,5 milyon ziyaretçiyi ağırladı. Umreci sayısında 2022'ye göre %114 artış kaydedildi. Hacı ve umrecilerin memnuniyet oranları ise sırasıyla %91 ve %94 ile hedeflerin üzerine çıktı.

Aynı şekilde, Mekke ve Medine'de nitelikli tarihi ve kültürel destinasyon sayısı 87'ye yükseldi ve bu noktalar 55 milyondan fazla ziyaret aldı. Ayrıca, 184.569 gönüllü hacı ve umrecilere hizmet verdi. Toplamda 15,03 milyon vize düzenlenirken, bunun %83'ü umre vizelerine ayrıldı.

Nitelikli projeler kapsamlı kalkınmayı destekliyor

Son yıllarda Mekke'de Masar destinasyonu, Cebel Ömer projesi ve mahalle geliştirme programları gibi stratejik projeler hayata geçirildi. Bu projeler, kapasiteyi artırırken yol ve altyapı ağını geliştirdi, kentsel çevreyi iyileştirdi ve şehrin artan hacı ve umreci sayısına hazırlıklı olmasını sağladı.

Umm el-Kura Üniversitesi İktisat ve İşletme Fakültesi Dekanı Dr. Musab bin Kemal es-Subhi, kentsel dönüşümün Mekke'yi daha çeşitli ve sürdürülebilir bir ekonomiye taşıdığını, yatırım cazibesini artırıp yeni ekonomik fırsatlar yarattığını belirtti.

Üniversitenin Mühendislik ve Mimarlık Fakültesi Dekanı Dr. Ömer Usra ise, Mekke'nin dini ve tarihi özelliklerinin, kentsel genişleme ile İslami kimliğin korunması arasında denge kuran ileri planlama ve mühendislik çözümlerini zorunlu kıldığını, akıllı teknolojilerin tesis ve kalabalık yönetiminde kullanıldığını vurguladı.

Dijital dönüşüm ve sürdürülebilir ekonomik büyüme

Dijital dönüşüm kapsamında Mekke, yapay zeka ve veri analitiğiyle tesis ve hizmet yönetiminde akıllı şehir konseptine yöneliyor. Bu sayede işletme verimliliği artıyor, karar alma süreçleri destekleniyor ve hem sakinler hem de ziyaretçiler için güvenlik seviyesi yükseliyor.

Misafirleri Ağırlama Programı verilerine göre, 2025'te umre vizesiyle en çok gelenler Pakistan, Endonezya ve Mısır vatandaşları oldu. Bu durum, ziyaretçi hareketinin coğrafi olarak genişlediğini ve operasyonel sistemlerin bu büyümeye ayak uyduracak şekilde geliştirilmesi gerektiğini gösteriyor.

Kalkınma projeleri, ekonomik hareketliliği artırıp doğrudan ve dolaylı istihdam sağladı; konut, konaklama, perakende ve lojistikte yatırımları teşvik etti. Küçük ve orta ölçekli işletmelerin büyümesi desteklenirken, hacı ve umrecilere hizmet sunan sektörlerin yerel ekonomiye katkısı da arttı.

Mekke, dünyada en çok ziyaretçi ağırlayan şehirler arasında

Mekke, uluslararası alanda da öne çıktı. Misafirleri Ağırlama Programı'nın yıllık raporuna göre, şehir, dünyada en çok uluslararası ziyaretçi çeken beşinci şehir oldu. Bu başarı, Mekke'nin altyapı ve operasyonel kapasitesindeki gelişimi ortaya koyuyor.

Tüm bu başarılar, Mekke'deki kentsel dönüşümün; şehir planlaması, ekonomik kalkınma, dijitalleşme ve sürdürülebilirliği bütünleştiren kapsamlı bir kalkınma projesine dönüştüğünü gösteriyor. Böylece şehir, hacı ve umrecilere hizmetteki misyonunu sürdürmeye ve sakinleriyle ziyaretçileri için yaşam kalitesini yükseltmeye hazır hale geliyor.