Suudi Arabistan'da Ulusal Günde Dönüşüm ve Kalkınma Yılları

Suudi Arabistan, bugün 23 Eylül 2026 Çarşamba günü, 'Gururumuz Doğamızda' temasıyla Ulusal Günü'nü kutluyor. Ülke, Kral Abdülaziz bin Abdurrahman Al Suud'un öncülüğünde gerçekleşen birliğin ardından, Kral Selman bin Abdülaziz ve Veliaht Prens, Başbakan Muhammed bin Selman'ın liderliğinde kalkınma ve inşa sürecini sürdürüyor.

Son yıllarda, ülkede dönüşüm alanları ekonomi, kamu hizmetleri, teknoloji, eğitim, kültür ve çevreye kadar genişledi. Aynı zamanda, 2016'da kabul edilen ve kalkınma ile kamu yönetimi ve ulusal ekonominin birçok yönünü yeniden şekillendirmeyi hedefleyen Suudi Arabistan 2030 Vizyonu doğrultusunda, ülkenin uluslararası alandaki varlığı da güçlendirildi.

Hükümette Reformlar ve Gelecek Vizyonu

Ocak 2015'te tahta çıkmasından bu yana, ülkedeki kamu yönetimi yeniden yapılandırıldı; bazı komite ve yüksek konseyler kaldırıldı, Siyasi ve Güvenlik İşleri Konseyi ile Ekonomik ve Kalkınma İşleri Konseyi kuruldu. Ayrıca, bakanlıklar yeniden organize edildi, Kültür Bakanlığı ve harcama verimliliği ile ulusal dönüşümü destekleyen yeni kurumlar oluşturuldu.

Nisan 2016'da Veliaht Prens Muhammed bin Selman tarafından sunulan Suudi Arabistan 2030 Vizyonu kabul edildi. Bu vizyon, ekonomik ve sosyal reformlar ile ulusal kalkınma programlarının geniş bir çerçevesini oluşturdu. Sonraki yıllarda, çeşitli sektörlerde girişimler ve projeler başlatılırken, kadınların iş gücüne ve lider pozisyonlara katılımını artıran sosyal reformlar da hayata geçirildi.

Ayrıca, 2017'de Veliaht Prens başkanlığında kurulan Yolsuzlukla Mücadele Yüksek Komitesi ile yolsuzlukla mücadele ve şeffaflık güçlendirildi.

Daha Çeşitli Bir Ekonomi ve Artan Yatırımlar

Ekonomik alanda, gelir kaynaklarını çeşitlendirme, yatırımları çekme ve petrol dışı sektörlerin rolünü artırma çalışmaları sürüyor. Aynı zamanda, Suudi ekonomisinin rekabetçiliğini yükseltmeyi amaçlayan projeler ve girişimler uygulanıyor.

Uluslararası Yönetim Geliştirme Enstitüsü'nün 2026 Dünya Rekabetçilik Yıllığı raporuna göre, Suudi Arabistan küresel sıralamada 13'üncü, G20 ülkeleri arasında ise 3'üncü sıraya yükseldi ve dört basamak ilerledi.

2025 yılında ülkeye doğrudan yabancı yatırım net girişi 32,6 milyar dolara ulaşarak bir önceki yıla göre yaklaşık %53 artış gösterdi.

Teknoloji ve yapay zeka sektöründe de dikkat çekici bir büyüme yaşandı. Riyad'da düzenlenen "Leap 2026" Konferansı'nda, yapay zeka ve ileri teknolojilerde toplam değeri 15 milyar doları aşan yatırımlar, iş birlikleri ve projeler açıklandı. Ayrıca, Uluslararası Yapay Zeka Araştırmaları ve Etik Merkezi'nin ana tüzüğü onaylandı.

Dijital Devlet: Hizmetlerde Dönüşüm

Ekonomik dönüşüme paralel olarak, kamu hizmetlerinin dijitalleşmesi de hız kazandı. Suudi Arabistan, Dünya Bankası'nın 2025 Dijital Devlet Olgunluk Endeksi'nde 197 ülke arasında 2'nci sırada yer aldı.

Ayrıca, Suudi Veri ve Yapay Zeka Otoritesi (SDAIA) tarafından geliştirilen Ulusal Veri Bankası ve "İstişraf" platformu, 2026 BM Kamu Hizmeti Ödülü'ne layık görüldü. Bu ödül, veri paylaşımı, analiz, planlama ve karar alma süreçlerine katkılarından dolayı verildi.

Çevre ve Sürdürülebilir Kalkınma

Çevre alanında, Suudi Arabistan Yeşil Girişimi kapsamında ilk bir milyon hektar bozulmuş arazi rehabilite edildi. Ülke, bitki örtüsünü geliştirme, bozulmuş arazileri iyileştirme ve ekosistemleri koruma çabalarıyla BM Küresel Arazi Restorasyonu Ödülü'nü kazandı.

Kültürel miras alanında ise, Miras Kurumu, Asir, Baha ve Mekke bölgelerinde 8.581 tarihi yapıyı ulusal mimari miras siciline kaydederek, ülke genelinde 50 bin tarihi yapının kaydına ulaşma hedefine bir adım daha yaklaştı.

İnsanı Kalkınmanın Merkezine Alan Yaklaşım

Dönüşüm sadece ekonomi ve hizmetlerle sınırlı kalmadı; eğitim, kültür ve toplum alanlarını da kapsayan kalkınma programları uygulandı. Aileleri, gençleri ve girişimciliği destekleyen çeşitli sosyal girişimler hayata geçirildi.

Sosyal alanda, Muhammed bin Selman Vakfı (Misk) kuruldu, "Sened Muhammed bin Selman" programı başlatıldı ve tarihi camilerin restorasyonu için Muhammed bin Selman projesi hayata geçirildi. Eğitimde ise, genel eğitim sisteminin iyileştirilmesi ve farklı sektörlerin rollerinin düzenlenmesi amacıyla yeni bir yasa çıkarıldı.

Bilim alanında, Suudi öğrenciler 2026 ISEF Fuarı'nda 12'si büyük, 12'si özel olmak üzere toplam 24 ödül kazandı. Ülke, hesaplamalı biyoloji ve bilişimde dünya birincisi oldu.

Ayrıca, Cidde'de düzenlenen Uluslararası Nükleer Bilimler Olimpiyatı'nda Suudi öğrenciler iki altın, bir gümüş ve bir bronz madalya ile bireysel ödüller elde etti.

Kutsal Mekanlara ve Hac Misafirlerine Hizmet

Kutsal mekanlar ve hacı misafirlerine yönelik projeler yakından takip edildi. Mescid-i Haram'ın üçüncü genişletme çalışmaları sürdü, Mekke ve kutsal bölgeler için Kraliyet Komisyonu kuruldu ve Suudi Arabistan 2030 Vizyonu kapsamında Hac Misafirlerine Hizmet Programı başlatıldı.

Ayrıca, "Mekke Yolu" girişimi Pakistan'ın Lahor kentinde üçüncü bir merkez açarak, hacıların işlemlerini ülkelerinde tamamlamalarına olanak tanıdı.

Suudi Arabistan'ın insani yardımları da yurt dışına uzandı; Gazze'ye yardım köprüleri kuruldu, Yemen'e Suudi Kalkınma ve Yeniden İmar Programı ile destek sağlandı. Birleşmiş Milletler Mali Takip Platformu'na göre, ülke insani ve yardım alanında dünyada ikinci, Arap ülkeleri arasında ise birinci sırada yer aldı.

Uluslararası Varlık ve Stratejik Ortaklıklar

İç kalkınma sürecine paralel olarak, Suudi Arabistan uluslararası alanda siyasi, ekonomik ve yatırım ortaklıklarını genişletti.

Kasım 2025'te Veliaht Prens'in ABD ziyareti sırasında, Başkan Donald Trump ile Suudi-Amerikan Zirvesi düzenlendi. Görüşmede ikili ilişkiler, ortaklıkların güçlendirilmesi ve bölgesel ile küresel gelişmeler ele alındı.

Ağustos 2026'da Fransa'ya yapılan ziyarette ise, Suudi-Fransız Stratejik Ortaklık Konseyi'nin ilk toplantısı ve ortak projeler ile yatırım fırsatlarının görüşüldüğü Fransız-Suudi Yatırım Yuvarlak Masa Toplantısı gerçekleştirildi.

Ayrıca, son dönemde bölgesel güvenlik ve siyasi gelişmelerin ele alındığı görüşmeler yapıldı; Suudi Arabistan ile Katar arasında hızlı tren projesi için anlaşma imzalandı, Suudi-Bahreyn Koordinasyon Konseyi kapsamında çeşitli anlaşmalar ve mutabakatlar sağlandı.

Ağustos 2026'da Mekke'de, Suudi Arabistan, Türkiye ve Pakistan arasında Ortak Savunma Zirvesi düzenlendi ve "Mekke Ortak Savunma Anlaşması" imzalandı.

Vatandaşların Hayatına Dokunan Kararlar

Son dönemde, vatandaşların hizmet ve ihtiyaçlarına yönelik düzenleyici kararlar da alındı. Bunlar arasında, Riyad'da ev sahibi-kiracı ilişkilerini düzenleyen yasal hükümler ve konut destek programları için ayrılan arsaların geliştirilmesine ilişkin kararın revize edilmesi yer aldı. Bu adımlar, arzı artırmayı ve özel sektörle iş birliğini güçlendirmeyi hedefliyor.

Bu düzenlemeler, hizmetlerin geliştirilmesi ve verimliliğin artırılması ile birlikte, altyapı projeleri ve yaşam kalitesinin yükseltilmesini de kapsayan daha geniş bir dönüşüm sürecinin parçası.

Birlik Mirasından Gelecek Hedeflerine

Kral Selman'ın tahta çıkışının üzerinden on yılı aşkın bir süre geçerken ve Muhammed bin Selman'ın Veliaht Prensliği ile Başbakanlığı döneminde, Suudi Arabistan 2030 Vizyonu ülkedeki ekonomik, sosyal ve kalkınma dönüşümlerinin ana çerçevesi haline geldi.

96. Ulusal Günü'nde, ülke Kral Abdülaziz'in kurduğu birlik mirasını anarken, ekonomiyi çeşitlendirme, hizmetleri geliştirme, insan kaynağına yatırım ve uluslararası varlığını güçlendirme hedefleriyle 2030 Vizyonu doğrultusunda ilerliyor.

Birlikten doğan bir yolculuk ve geleceğe uzanan projelerle, Suudi Arabistan ulusal mirasına dayanarak, insan, ekonomik ve teknolojik potansiyelini kullanarak kalkınma modelini inşa etmeye ve önümüzdeki yıllarda daha fazla dönüşüm gerçekleştirmeye devam ediyor.