Ticari İşlemler Sistemi'ne onay Resmî Gazete'de yayımlandı

Suudi Arabistan Resmî Gazetesi Um el-Kura, Bakanlar Kurulu'nun Ticari İşlemler Sistemi'ne onay verdiğine dair kararını yayımladı. Karara göre, sistemin yürürlüğe girmesi, Suudi Arabistan Merkez Bankası'nın denetimindeki kurum ve kuruluşlara ilişkin görev ve yetkileri etkilemeyecek.

Um el-Kura'nın aktardığına göre, sistemin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren mevzuatta geçen "ticari defterler" ifadesi yerine "muhasebe kayıtları" ifadesi kullanılacak. Bu değişiklikle ilgili bir Kraliyet Kararnamesi taslağı da hazırlandı.

Ayrıca, Bakanlar Kurulu, İnsan Kaynakları ve Sosyal Kalkınma Bakanlığı'nın, Ticaret Bakanlığı ve ilgili diğer kurumlarla birlikte, kamu görevlilerinin ticaretle uğraşmalarını düzenleyen hükümleri gözden geçirmesini kararlaştırdı. Buna göre, taşınmaz alım-satımı ve kiralanması, menkul kıymet işlemleri, şirketlerde hisse veya pay sahipliği gibi bazı faaliyetler, kamu görevlisinin yasal yükümlülüklerini ihlal etmemek kaydıyla ticaret sayılmayabilecek. Gerekli düzenlemelerin, sistemin yürürlüğe girmesinden önce tamamlanması öngörülüyor.

Ulaştırma ve Lojistik Hizmetler Bakanlığı ise mevcut taşıma sözleşmelerinin durumunu inceleyerek, 12 ay içinde önerilerini sunacak.

Ticari İşlemler Sistemi'nin ana hatları şöyle:

Birinci Bölüm: Genel Hükümler
Madde 1:
Bu sistem aşağıdakiler için geçerlidir:
A- Ticari faaliyetler, faaliyeti yürütenin niteliği ve yöntemi (geleneksel veya elektronik) ne olursa olsun.
B- Tüccar.
Madde 2:
1- Bu sistem, taraflardan biri için ticari, diğeri için ticari olmayan işlemlere de uygulanır.
2- Ancak, taraflar aralarında aksi yönde anlaşabilir.
Madde 3:
Bu sistemin hükümleri, özel yasal düzenlemeleri etkilemez.
Madde 4:
Ticari faaliyetin tarafları, kamu düzenine veya zorunlu yasal hükümlere aykırı olmamak kaydıyla şart ve hükümler belirleyebilir. Anlaşma yoksa, sırasıyla ticari teamül, Medeni İşlemler Sistemi hükümleri uygulanır.
İkinci Bölüm: Ticari Faaliyetler
Madde 5:
Aşağıdaki faaliyetler, meslek olarak yapılmasa dahi ticari sayılır:
A- Taşınır malların alım-satımı veya kiralanması, işlenmesi ya da yeniden kiralanması.

B- Ticari senetlerle ilgili işlemler.
C- Deniz ve hava taşımacılığıyla ilgili faaliyetler, gemi ve uçak yapımı, alım-satımı, kiralama, bakım ve onarımı; düzenli deniz ve hava taşımacılığı; gemi ve uçak ekipmanlarının alım-satımı veya temini.
D- Demiryolu, havaalanı, liman ve ücretli yol hizmetleri; yer hizmetleri, yükleme-boşaltma, yardımcı denizcilik hizmetleri, römorkaj, rehberlik ve deniz kurtarma.
E- İletişim ve internet hizmetleri ile bunların altyapısı.
F- Otel, restoran, eğlence ve oyun hizmetleri.
G- Gazete, dergi, radyo ve televizyon yayıncılığı (kâr amacıyla).
H- Sergi, konferans ve etkinlik salonlarının kiralanması.
I- Posta hizmetleri.
J- Genel depolama hizmetleri.
K- Enerji ve su üretim tesisleri ile bunların satışı ve tedariki.
L- Enerjinin dağıtımı, nakli, iletimi, depolanması veya yönetimi.
M- Doğal kaynakların çıkarılması (petrol, gaz, maden, tuz, taş ocağı), petrol rafinerisi, gaz sıvılaştırma ve hidrokarbon işleme.
Madde 6:
Aşağıdaki faaliyetler, meslek olarak yapıldığında ticari sayılır:
A- Taşınmaz alım-satımı (işlenmiş veya bölünmüş olsun ya da olmasın).
B- Menkul kıymet işlemleri.
C- Bankacılık, finansman, kredi, mevduat, döviz ve para transferi hizmetleri.
D- Sigorta hizmetleri.
E- Ticari acentelik ve dağıtım anlaşmaları.
F- Sanayi faaliyetleri.
G- Aracılık hizmetleri.
H- Tedarik hizmetleri.
I- Tesis veya taşınmaz kiralama.
J- Kara taşımacılığı.
K- İnşaat müteahhitliği.
L- Turizm ve seyahat hizmetleri.
M- İhracat, ithalat ve gümrük işlemleri.
N- Genel hizmetler ve işçi temini.
S- Açık artırma ile satış hizmetleri.
O- Baskı, yayıncılık, fotoğrafçılık, sesli ve görüntülü kayıt, reklamcılık.
P- Pazarlama hizmetleri.
R- Taşınır ve taşınmaz bakım hizmetleri.
Q- Taşınır kiralama.
T- Gayrimenkul, proje ve maddi olmayan varlık yönetimi hizmetleri.
U- Bilişim hizmetleri.
Madde 7:
Beşinci ve altıncı maddelerde sayılanlara benzer veya aynı amaçlı her faaliyet ticari sayılır.
Madde 8:
Tüccarın ticaretiyle bağlantılı olarak yaptığı ticari olmayan işler de ticari sayılır; aksi ispat edilmedikçe tüccarın işleri ticaretiyle ilgili kabul edilir.
Madde 9:
Aşağıdaki işler ticari sayılmaz:
A- Bir kişinin kendi ürettiği eseri satması veya eserden gelir elde etmesi.
B- El emeğine dayalı zanaat işleri.
C- Serbest meslek faaliyetleri (bilgi ve beceriye dayalı işler).
D- Tarım ve bahçecilik işleri, ürünlerin satışı (işlenmiş olsa dahi), ancak bu işlerin sürekli olarak ticari bir dükkanda yapılması hariç.
E- Hayvan yetiştiriciliği ve satışı, balıkçılık ve satışı (bedensel emeğe dayalı olarak).
Üçüncü Bölüm: Tüccar
Madde 10:
Aşağıdakiler tüccar sayılır:
A- Kendi adına ve hesabına bir veya birden fazla ticari faaliyeti meslek olarak yürüten gerçek kişi.
B- Ticari faaliyeti kendi adına ve hesabına yürüten tüzel kişi (şirketler hariç).
C- Şirketler Kanunu'na göre kurulan şirketler (amaçları ne olursa olsun), devletin veya kamu tüzel kişilerinin kurduğu ya da ortak olduğu şirketler dahil.
Madde 11:
Aşağıdakilere de tüccar sıfatı tanınır:
A- Herhangi bir şekilde ticari işletme kurduğunu ilan eden kişi, ticareti meslek edinmemiş olsa dahi, ilan ve işlemlerinin sonuçları sona erene kadar tüccar sayılır.
B- Görünürde kendi adına, gerçekte başkası hesabına ticari faaliyeti yürütenler ve bu şekilde faaliyet gösterenler.
Madde 12:
Devlet, kamu tüzel kişileri, dernek ve vakıflar tüccar sayılmaz; ancak ticari faaliyetleri bu sisteme tabidir.
Madde 13:
Yasal ehliyeti olmayanlar tüccar sayılmaz; ancak 14. maddeye göre izin verilirse ticaret yapabilirler.
Madde 14:
1- 13. maddeye istisna olarak, 15 yaşını dolduran küçükler, veli veya vasilerinin izniyle ya da mahkeme izniyle ticaret yapabilir.
2- Bu izin genel veya sınırlı olabilir; izin veren kişi izni geri alabilir veya kısıtlayabilir, ancak bu değişiklikler önceden doğan hakları etkilemez.
3- İzin verilen küçükler, izin verilen ticari faaliyetlerde tam ehliyetli tüccar gibi işlem görür; ancak yükümlülükleri ve iflası, yalnızca ticarete yatırılan mallarla sınırlıdır ve cezai sorumlulukları yoktur.