Yolsuzluk davalarında gözaltı, arama ve mal varlığına el koymada yeni düzenleme

Resmi Gazete Um Al-Qura, Yolsuzlukla Mücadele Kurumu’nun Ceza Muhakemesi Kanunu, ilgili yönetmelikleri ve Savcılık Kanunu kapsamındaki yetkilerinin uygulanmasına dair yönetmeliği yayımladı. Bu adım, kurumun yolsuzluk suçlarındaki soruşturma ve iddia süreçlerini düzenlemeyi, ayrıca soruşturma, kovuşturma ve yargılama aşamalarında uygulanan ayrıntılı yetki ve prosedürleri belirlemeyi amaçlıyor.

Yönetmelik dört bölüm ve 21 maddeden oluşuyor. Kurum başkanının, soruşturma ve iddia biriminin, daire ve şube başkanlarının, savcıların ve kolluk görevlilerinin yetkilerini Ceza Muhakemesi Kanunu ve Savcılık Kanunu ile uyumlu şekilde tanımlıyor.

Yolsuzluk davalarında ceza usulü uygulanacak

Yönetmelik, kurumun yolsuzluk suçlarında soruşturma ve yargılama süreçlerinin tüm aşamalarında Ceza Muhakemesi Kanunu ve ilgili yönetmelik hükümlerini uygulayacağını, kolluk, savcı ve iddia makamı üyelerine kendi mevzuatlarında öngörülen yetkilerin verileceğini, ancak cezaevlerinin denetimiyle ilgili yetkilerin hariç tutulduğunu belirtiyor.

Ayrıca, kurum başkanına Ceza Muhakemesi Kanunu’nda başsavcıya tanınan yetkiler veriliyor; ancak 112. madde kapsamındaki istisnalar saklı tutuluyor.

Kolluk üzerinde doğrudan denetim

Yönetmelik, yolsuzluk davalarındaki kolluk görevlilerinin soruşturma ve iddia biriminin gözetimine tabi olacağını; görevini ihmal eden kolluk görevlileri hakkında disiplin soruşturması ve gerektiğinde ceza davası açılmasını talep etme yetkisi verileceğini öngörüyor.

Soruşturmacının reddi taleplerinin düzenlenmesi

Yönetmelik, soruşturmacının reddi taleplerinin hangi makam tarafından değerlendirileceğini belirliyor. Bu talepler, ilgili daire veya şube başkanı tarafından kabul ya da reddedilecek.

Konut arama yetkisi

Yolsuzluk davalarında konut arama emri verme yetkisi, ilgili daire veya şube başkanına veriliyor ve bu yetki Ceza Muhakemesi Kanunu’na uygun şekilde kullanılacak.

Mal varlığı ve banka hesaplarına el koyma

Yönetmelik, soruşturma aşamasında banka ve finans kuruluşlarındaki mal varlığı ve hesaplara el koyma, bilgi talebi ve bloke işlemlerinin ilgili daire veya şube başkanı tarafından, Suudi Arabistan Merkez Bankası aracılığıyla yapılacağını öngörüyor.

Bu uygulamalar, yolsuzlukla bağlantılı mal varlıklarının izlenmesi ve korunması için temel araçlar olarak tanımlanıyor.

Dosyaların kapatılması

Yönetmelik, dosya kapatma işlemlerinin, soruşturmacının önerisi üzerine, soruşturma ve iddia birimi başkan yardımcısı veya yetkilendirdiği kişi tarafından yapılacağını düzenliyor.

Yetki alanı dışında tanık dinleme

Soruşturmacının, gerekli onay alındıktan sonra, kendi yetki alanı dışında da tanık dinleyebileceği ve bunun soruşturma sürecini hızlandıracağı belirtiliyor.

Gerekirse yeni soruşturmacı atanacak

Eğer gözaltındaki şüphelinin ifadesi, ilgili soruşturmacıdan kaynaklanan bir nedenle alınamazsa, daire veya şube başkanlığı başka bir soruşturmacı görevlendirerek sürecin aksamamasını sağlayacak.

El konulan eşyaların teslimi

Daire veya şube başkanına, soruşturma konusu suçla bağlantılı eşyaların teslimi veya soruşturmacının incelemesine sunulması için emir verme yetkisi tanınıyor.

İtiraz ve şikayet hakkı

Yönetmelik, gözaltı kararları ve bazı soruşturma işlemlerine karşı itiraz ve şikayet yollarını, bu başvuruları inceleyecek makamları belirliyor.

Gözaltı süresi 40 güne kadar uzatılabilecek

Daire veya şube başkanı, gözaltı süresini toplamda 40 günü aşmamak üzere uzatabilecek. Daha uzun süreli gözaltı ise kurum başkanının onayına veya başkanın yetkilendireceği kişiye bırakılacak.

Serbest bırakma ve dosya kapatma kararları

Serbest bırakma ve dosya kapatma kararları esasen daire veya şube başkanı tarafından verilecek; ancak ağır suçlarda kurum başkanının onayı gerekecek. Başkan, bu yetkiyi birim başkanına devredebilecek.

Soruşturma birimi üyelerinin sorumluluğu

Yönetmelik, sadece şüphelilerle ilgili değil, soruşturma birimi üyelerinin de görevlerini ihlal etmeleri halinde uyarı, itiraz ve disiplin soruşturması süreçlerini düzenliyor.

Birleşik usul çerçevesi

Yönetmelik, Yolsuzlukla Mücadele Kurumu’nun yolsuzluk suçlarındaki soruşturma ve iddia yetkilerini, kurum içindeki sorumlulukları, emir verme usullerini, itiraz yollarını, gözaltı, arama ve mal varlığına el koyma yetkilerini belirleyerek, yargı sistemine uygun ve şeffaf bir uygulama çerçevesi oluşturuyor.