BM'de Guterres'in halefini belirleyecek kritik oturum

Birleşmiş Milletler'in yeni genel sekreterini belirleyecek süreç, altı adayın Genel Kurul salonunda düzenlenen münazarasıyla kritik bir aşamaya girdi. Bu gelişme, kurumun ciddi bir mali krizle karşı karşıya olduğu ve güvenin azaldığı bir dönemde, ABD Başkanı Donald Trump yönetiminin artan baskıları altında yaşanıyor. Güvenlik Konseyi, Antonio Guterres'in halefini seçmek için ilk oylamaya hazırlanıyor.

Genel Kurul salonunda yapılan münazarada, Şilili Michelle Bachelet, Ekvadorlu Maria Fernanda Espinosa, Arjantinli Rafael Grossi, Kostarikalı Rebeca Grynspan, Guyanalı Carolyn Rodrigues-Birkett ve Senegalli Macky Sall yarıştı. Adaylar, 90 dakika boyunca diplomatların, BM çalışanlarının ve sivil toplum temsilcilerinin sorularını yanıtladı. Şu ana kadar öne çıkan bir favori bulunmuyor.

Genel Kurul Başkanı Annalena Baerbock, "Bu tartışma, adayların düşüncelerini, önceliklerini ve dünyanın en önemli görevlerinden birine bakışlarını öğrenmek için nadir bir fırsat sunuyor" dedi. Baerbock, "BM'nin, 21. yüzyılın zorluklarına uyum sağlayacak ve kurumun üç temel direği olan barış ve güvenlik, insan hakları ile kalkınmayı savunacak güçlü bir lidere ihtiyacı var" diye konuştu.

BM, ABD Başkanı Donald Trump yönetiminden harcamalar ve görevlerin dağılması konusunda eleştiriler alıyor. Washington, kurumun odağını barış ve güvenliğe vermesini isterken, diğer ülkeler tüm temel alanların önemini vurguluyor. Güvenlik Konseyi'nin daimi üyeleri, aralarında ABD'nin de bulunduğu, seçim sürecinde veto hakkına sahip. Bu nedenle adaylar, ABD'nin talepleriyle diğer ülkelerin beklentileri arasında denge kurmaya çalışıyor.

Uluslararası Kriz Grubu'ndan analist Richard Gowan, bu yılki yarışın 2016'ya kıyasla daha az heyecan yarattığını, adayların büyük güçleri kızdırmaktan kaçındığını belirtti. Adaylar daha önce de üye ülkelerin temsilcileri önünde yoğun sorgulamadan geçmiş ve reform ile genel sekreterin barış sağlama rolünün önemini vurgulamıştı.

Güvenlik Konseyi'nin, 30 Temmuz'da en uygun adaya ilişkin ilk gizli oylamayı yapması bekleniyor. Oylamalar, bir aday dokuz oy alıp daimi üyelerden veto gelmeyene kadar sürecek. Ardından adayın ismi Genel Kurul'a sunulacak ve resmi olarak atanacak. Yeni genel sekreter Ocak 2027'de göreve başlayacak.

Birçok diplomat henüz kararını vermemişken, Gowan'a göre Rafael Grossi önde görünüyor. Ancak Grynspan ve Rodrigues-Birkett gibi diğer adaylar da güçlü. Sürprizler mümkün; örneğin, Donald Trump'ın aday göstermesini istediği iddia edilen Gianni Infantino'nun adı da kulislerde geçiyor.

Latin Amerika ülkeleri, bu dönemde genel sekreterliğin kendi vatandaşlarından birine verilmesini isterken, bazı ülkeler de ilk kez bir kadının göreve gelmesini savunuyor. Bu talepler, bağlayıcı olmayan coğrafi dönüşüm geleneğine dayanıyor.