BM'de Guterres'in halefini belirlemek için kritik oturum

Birleşmiş Milletler'in yeni genel sekreterinin seçimi için yarış, altı adayın Genel Kurul salonunda düzenlenen tartışmayla kritik bir aşamaya girdi. Süreç, derin bir mali kriz, kuruma yönelik azalan güven ve ABD Başkanı Donald Trump yönetiminin artan baskıları gölgesinde ilerliyor. Güvenlik Konseyi, Antonio Guterres'in halefini belirlemek üzere ilk oylamaya hazırlanıyor.

Genel Kurul salonunda düzenlenen tartışmaya Şilili Michelle Bachelet, Ekvadorlu Maria Fernanda Espinosa, Arjantinli Rafael Grossi, Kostarikalı Rebeca Grynspan, Guyanalı Carolyn Rodrigues-Birkett ve Senegalli Macky Sall katıldı. Adaylar, 90 dakika boyunca diplomatların, BM çalışanlarının ve sivil toplum temsilcilerinin sorularını yanıtladı. Şu ana kadar öne çıkan bir favori bulunmuyor.

Genel Kurul Başkanı Annalena Baerbock, bu oturumun adayların düşüncelerini, önceliklerini ve dünyanın en önemli görevlerinden birine dair vizyonlarını tanımak için nadir bir fırsat sunduğunu belirtti. Baerbock, BM'nin 21. yüzyılın zorluklarına uyum sağlayacak, örgütün üç temel direği olan barış ve güvenlik, insan hakları ve kalkınmayı savunacak güçlü bir lidere ihtiyaç duyduğunu vurguladı.

Birleşmiş Milletler, Trump yönetiminden harcamalar ve görevlerin dağılması konusunda eleştiriler alıyor. Washington, örgütün odağını barış ve güvenliğe çekmesini isterken, diğer ülkeler tüm temel alanların önemini savunuyor. Güvenlik Konseyi'nin daimi üyeleri, aralarında ABD'nin de bulunduğu, seçim sürecinde veto hakkına sahip. Bu durum, adayların Amerikan talepleriyle diğer ülkelerin beklentileri arasında denge kurmasını gerektiriyor.

Uluslararası Kriz Grubu'ndan analist Richard Gowan, bu yılki yarışın 2016'ya kıyasla daha az heyecan yarattığını, adayların büyük güçleri kızdırmaktan kaçındığını belirtti. Adaylar daha önce de üye devletlerin temsilcileri önünde yoğun sorgulamalardan geçti ve genel sekreterin barışın sağlanmasındaki rolü ile reformun önemini vurguladılar.

Güvenlik Konseyi'nin 30 Temmuz'da gizli ilk oylamayı yapması planlanıyor. Oylamalar, bir adayın daimi üyelerden veto almadan dokuz oy elde etmesine kadar sürecek. Ardından adayın ismi Genel Kurul'a resmi atama için sunulacak ve yeni genel sekreter Ocak 2027'de göreve başlayacak.

Birçok diplomat henüz kararını vermiş değil. Gowan, Rafael Grossi'nin güçlü bir aday olduğunu ancak Grynspan ve Rodrigues-Birkett gibi isimlerle yarışın açık olduğunu ifade etti. Ayrıca, Donald Trump'ın adaylığını istediği öne sürülen Gianni Infantino gibi başka isimlerin de gündeme gelmesiyle sürprizler mümkün.

Latin Amerika ülkeleri, bu dönemde genel sekreterliğin bir Latin Amerikalıya verilmesini talep ediyor. Birçok ülke ise, coğrafi rotasyon geleneğine dayanarak, ilk kez bir kadının göreve gelmesini istiyor.