ABD ve İngiltere'den Hürmüz için yeni ittifak arayışı

ABD ve İngiltere, Hürmüz Boğazı'nda ticari deniz taşımacılığının güvenliğini sağlamak amacıyla olası bir uluslararası ittifakın kurulmasını görüşmek üzere gelecek hafta Londra'da üst düzey bir toplantı düzenlemeye hazırlanıyor. İki Avrupalı diplomat ve konuya yakın iki kaynak Axios'a, toplantının tarihi ve gündeminin hâlâ netleşmediğini, ancak Batılı ve bölge ülkelerinden savunma bakanları ile askeri liderlerin katılımının beklendiğini aktardı.

Toplantı, Washington'un Hürmüz Boğazı'nı ticari gemi trafiğine yeniden açma çabaları kapsamında özel bir önem taşıyor. Bu adım, ABD'nin İran'la savaşı sona erdirmeye yönelik stratejisinin temel unsurlarından biri olarak görülüyor ve küresel enerji piyasalarının istikrarı açısından da kritik bir rol oynuyor. Toplantıya ABD Savunma Bakanı ve Genelkurmay Başkanı'nın da katılması bekleniyor.

Beyaz Saray'dan bir yetkili, ABD ve İngiltere'nin konferansı gelecek hafta düzenleme kararlılığını doğrularken, İngiltere'nin Washington Büyükelçiliği ise yorum yapmaktan kaçındı. Washington, daha önce İngiltere, Fransa ve bazı ülkelerle yapılan görüşmelerin üzerine inşa ederek, boğazın güvenliği için uluslararası bir ittifak kurmayı hedefliyor. Ancak bazı ülkeler, güvenli saha koşullarının sağlanabilmesi için öncelikle çatışmaların durmasını şart koşuyor.

ABD, müttefik ülkelerden bölgeye askeri varlık göndermelerini; mayın tespit ve imha gemileri, deniz unsurları ve insansız hava araçlarıyla deniz yollarının güvenliğine destek vermelerini istiyor. Avrupalı bir diplomat, ABD'nin çıkış yolu aradığını ve müttefiklerinin desteğine ihtiyaç duyduğunu belirtti.

Güvenlik gelişmeleri ve bölgesel müzakereler

İran, iki hafta önce Hürmüz Boğazı'nda gemilere yönelik saldırılara başlarken, ABD ise İran'ın güney kıyısındaki askeri hedeflere günlük hava saldırılarıyla karşılık verdi. Son dört günde İran'ın ticari gemilere saldırısı kaydedilmezken, bazı ABD savunma yetkilileri bu saldırıların İran'ın kapasitesini zayıflattığını, diğerleri ise İran'ın hâlâ gemileri hedef alabilecek güçte olduğunu düşünüyor.

ABD Başkanı Donald Trump, İran'ın gemilere yönelik saldırılarının sürmesi halinde, Tahran da dahil olmak üzere köprüler ve elektrik santrallerini vurmakla tehdit etti. İran ise buna karşılık, Washington'un Körfez'deki müttefik ülkelerinin altyapısını hedef almakla tehdit etti.

Bu gerilim, Umman, İran ve Katar arasında boğazda yeni düzenlemeler için yapılan görüşmelerin başarısızlıkla sonuçlanmasının ardından tırmandı. İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, görüşmelerin ardından istişarelerde bulunmak üzere Tahran'a döndü ve hemen ardından İran Devrim Muhafızları gemilere saldırmaya başladı. Umman'dan bir heyet, boğazın yeniden açılması için görüşmeleri sürdürmek üzere Tahran'a ulaştı. Arakçi ayrıca Umman Dışişleri Bakanı Bedr el-Busaidi ile deniz güvenliği ve ticari gemi geçişleri konusunda telefon görüşmesi yaptı; iki bakan, bölgede gerilimin tırmanmaması için iş birliğinin önemini vurguladı.