Sudanlı kadınlar krizlere rağmen toplumsal dokuyu koruyor

Sudan Haber Ajansı'nın kadın bülteni, Arap Haber Ajansları Birliği'nin kadın odaklı medya hizmeti dosyası kapsamında, Sudanlı kadınların kamusal yaşam ve iş hayatındaki yolculuğunu ve Nisan 2023'te başlayan savaşın kadınlar ve aileleri üzerindeki etkisini ele aldı.

Bültende, savaşın Sudanlı kadınlara olağanüstü bir durum ve artan sorumluluklar yüklediği, kadınların alternatif gelir kaynakları aramak ve krizleri yönetmek zorunda kaldığı, ailelerine bakarken yeni dayanışma ve devam etme yolları geliştirdikleri vurgulandı.

Sudanlı kadınlar, yardım, sağlık hizmetleri ve toplu mutfak girişimlerinde öne çıkarken, sağlık hizmetlerini sürdürmeye, ekonomik ve üretim projeleri başlatmaya devam etti. Geniş bir kesim ise evde küçük ölçekli üretim ve girişimlere yönelerek dijital platformları pazarlama için kullandı.

Bültende, Sudanlı kadınların iş gücüne katılımının 20. yüzyıl başında kız çocuklarının eğitiminin yaygınlaşmasıyla başladığı, meslek alanlarında ve yasama kurumlarında varlıklarının arttığı belirtildi. 2015'te parlamentodaki kadın oranı %30'a ulaştı. Dünya Bankası'nın 2022 verilerine göre kadınların iş gücüne katılım oranı yaklaşık %14,5 oldu.

Savaşın iş piyasasına etkisi ve kadınların yardım rolü

Savaş, fabrikaların, pazarların ve altyapının durmasına, çok sayıda ailenin yerinden olmasına ve gelir kaynaklarının kaybına yol açtı. Bu koşullarda kadınlar, toplumsal girişimler olarak tekke ve toplu mutfaklar kurdu; gıda, el sanatları ve hizmet sektörlerinde küçük işletmeler başlattı. Bu girişimler ailelere destek olurken piyasaların canlanmasına katkı sağladı.

Sağlık alanında ise kadın sağlık ve hemşirelik personeli, hastanelerde, barınma merkezlerinde ve göçmen kamplarında hizmetlerin devamında kilit rol oynadı.

Savaş döneminde Sudanlı kadın gazetecilerin dayanışı

Omdurman İslam Üniversitesi Gazetecilik ve Medya Bölümü öğretim üyesi Dr. Selva Hasan Sadık, Sudanlı kadın gazetecilerin savaş sırasında bilinç oluşturma ve gelişmeleri aktarma mücadelesinde etkin bir ortak olarak öne çıktığını, mesleki ve ailevi baskılara rağmen görevlerini sürdürdüklerini söyledi. Sadık, kadın gazetecilerin resmi kurumlar, gazeteler ve medya platformlarında çalışmalarına devam ederek, toplumsal, siyasi ve ekonomik konularda farkındalık yarattıklarını belirtti.

Sudanlı kadınların medyadaki varlığı 1950'ler ve 60'lara kadar uzanıyor; öncü kadınlar gazeteciliğin ve kadın düşünce hayatının temellerini attı.

İş kadınları ve ekonomik girişimler krizle mücadelede öne çıkıyor

Sudan Ticaret Odaları Birliği Ekonomik Hizmetler Odası Başkan Yardımcısı Samiye Şabu, iş kadınlarının göç etmek zorunda kalmalarına rağmen ekonomik faaliyetlerini sürdürmeye ve gıda ile el sanatları sektörlerinde projelerini yeniden kurmaya çalıştıklarını, deneyimlerinden yararlanarak pazarlama ve iş için yeni kanallar bulduklarını ifade etti.

Şabu, kadın girişimlerinin yerel ekonomiye ve istihdama katkı sağladığını, iş kadınlarının mağdur ailelere ve toplumsal girişimlere de destek verdiğini, kadınların üretim kapasitelerini yeniden kazanmaları için finansman, enerji, ekipman ve ürünlerin iç ve dış pazarlara bağlanmasının önemine dikkat çekti.

Bültenin sonucunda, Sudanlı kadınların savaşın sadece tanığı değil, günlük yaşamın yönetimi, toplumsal dokunun korunması ve insanca yaşam koşullarının sağlanmasında başat rol üstlendiği vurgulandı.