BM Genel Sekreteri Guterres, savaş öncesinden bu yana ilk kez Suriye'de

Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres, bugün Suriye'ye gelerek savaşın yaklaşık 14 yıl önce başlamasından bu yana görevdeki bir BM Genel Sekreteri'nin ilk ziyaretini gerçekleştirdi. Savaş, yüz binlerce kişinin ölümüne ve milyonlarca insanın yerinden edilmesine yol açmıştı.

Bu ziyaret, eski Devlet Başkanı Beşar Esad'ın 2024 yılı sonunda görevden alınmasının ardından, İslamcıların öncülüğünde başlayan geçiş döneminin ortasında gerçekleşiyor. Guterres, Esad'ın devrilmesini bölge için bir umut işareti olarak nitelendirmişti.

Guterres'in Suriye'de, daha önce El Kaide'nin Suriye kolunun liderliğini yapmış ve Kasım 2025'e kadar BM yaptırımlarına tabi olmuş olan Devlet Başkanı Ahmed Şer' ile bir araya gelmesi bekleniyor. Ayrıca Dışişleri Bakanı Esad Şibani, hükümet yetkilileri ve sivil toplum temsilcileriyle de görüşmeler yapacak.

BM Sözcüsü Stephane Dujarric, Guterres'in temaslarında Suriye'nin çatışmadan çıkış ve tüm Suriyeliler için daha istikrarlı, kapsayıcı ve müreffeh bir gelecek inşa etme fırsatını değerlendirmesinin önemini vurgulayacağını açıkladı. Ziyaretin birkaç gün sürmesi bekleniyor, ancak programın tamamı açıklanmadı.

Suriye yeniden uluslararası arenada

Şer' hükümeti, uzun yıllar süren savaş ve izolasyonun ardından Suriye'nin uluslararası ilişkilerini ve ekonomisini yeniden inşa etmeye çalışıyor. Geçiş döneminde yaşanan mezhepsel şiddet olaylarında yaklaşık 1.500 Alevi ve yüzlerce Dürzi hayatını kaybetti. Bu gelişmeler üzerine Guterres, ihlallerden sorumlu olanların hesap vermesi çağrısında bulundu.

Şer', 2016'da El Kaide ile bağlarını koparmış ve Aralık 2024'te Esad'ı deviren İslami muhalefet koalisyonunun liderliğini üstlenmişti. Hükümeti, Suriye'nin diplomatik ilişkilerini Rusya ve İran'ın ötesine taşımayı hedefliyor.

Geçen yıl Şer', 1967'den bu yana ilk kez bir Suriye Devlet Başkanı olarak New York'taki BM Genel Kurulu toplantılarına katıldı. ABD, Suriye'ye yönelik kapsamlı yaptırımlarının büyük bölümünü kaldırdı ve ABD Başkanı Donald Trump, Şer'ye Suriye'yi teröre destek veren ülkeler listesinden çıkarmayı planladığını bildirdi.

Guterres'in pazartesi günü yeni Suriye Meclisi'nde bir konuşma yapması ve BM'nin İsrail ile Suriye güçleri arasındaki tampon bölgeyi denetleyen barış gücünü ziyaret etmesi bekleniyor. Esad'ın devrilmesinin ardından İsrail güçleri Suriye'nin güneyinde yeni bölgeleri kontrol altına almıştı. Şam yönetimi ise İsrail'in çekilmesini ve 1974 tarihli ateşkes anlaşmasına dönülmesini talep ediyor.