Doktorlardan doğal takviyeler konusunda karaciğer uyarısı

Doktorlar, özellikle yoğun bitkisel özler veya birden fazla bileşen içeren doğal takviyelerle ilişkili karaciğer hasarı ve ani karaciğer yetmezliği vakalarının arttığı konusunda uyarıda bulundu.

"Daily Mail" gazetesine konuşan doktorlar, doğal maddelerin yoğun özlere dönüştürülmesinin riskleri artırabileceğini, çünkü bu takviyelerdeki etken madde seviyelerinin gıdalara kıyasla çok daha yüksek olduğunu belirtti.

Nottingham'da yaşayan 72 yaşındaki emekli hemşire Tilda Bateman'in hikayesi, bu ürünlerin tehlikesini gözler önüne seriyor. Bateman, Ocak 2022'de yeşil çay, zerdeçal, çörek otu, ginseng, melatonin ve ashwagandha içeren takviyeler almaya başladı. Amacı, COVID-19 sonrası semptomlarını hafifletmekti.

Üç hafta sonra Bateman, aşırı yorgunluk, ağrı ve kabızlık yaşadı; gözlerinde ve avuç içlerinde sararma fark etti. Yapılan testlerde akut karaciğer yetmezliği saptandı ve Cambridge'deki bir uzman hastaneye sevk edilerek 14 saat süren acil karaciğer nakli geçirdi.

Karaciğer hastalıkları danışmanı Prof. Guruprasad Aithal, Bateman'in karaciğer hücrelerinin büyük bölümünün öldüğünü ve diğer nedenler dışlanınca takviyelerin karaciğer yetmezliğinin muhtemel sebebi olduğunu ifade etti.

Doktorlar, bazı takviye maddelerinin karaciğer hücrelerine zarar veren toksik bileşikler oluşturabileceğini, bazı bileşenlerin ise bağışıklık sistemini karaciğere saldırmaya teşvik edebileceğini belirtti. Bazı durumlar HLA-B*35:01 gibi genetik faktörlerle de ilişkili.

Zerdeçal ve yeşil çay özü en çok endişe yaratan ürünler arasında. Piperin eklenmesi zerdeçaldaki kurkuminin emilimini artırırken, yeşil çay özündeki yüksek EGCG dozları karaciğer için toksik olabiliyor.

Kilo verme, vücut geliştirme ve detoks takviyeleri de içeriklerinin çoğu zaman açıklanmayan veya yasal olmayan maddeler içermesi nedeniyle özel endişe konusu.

Araştırmalar, takviyelerle ilişkili karaciğer hasarı vakalarının arttığını gösteriyor. Çok uluslu bir çalışmada, bitkisel ve besin takviyelerinin, ilaç ve takviyelere bağlı doğrulanmış karaciğer hasarlarının yaklaşık %7'sinden sorumlu olduğu bulundu.

ABD'de yapılan bir araştırma ise, karaciğer nakli bekleme listesinde olan hastalarda takviyelerle ilişkili akut karaciğer yetmezliği vakalarının 2003-2020 arasında sekiz kattan fazla arttığını ortaya koydu.

Doktorlar, "doğal" ürünlerin mutlaka güvenli olduğu inancının yanlış olduğunu, takviyelerin gıda olarak sınıflandırıldığı için ilaçlar kadar sıkı denetlenmediğini vurguluyor.

Tilda Bateman, karaciğer nakli sonrası diyaliz ve solunum cihazına ihtiyaç duysa da zamanla iyileşerek günlük yaşamına döndü.