Hail'de moringa başarısı: Tarımsal yenilik ve çok yönlü faydalar

Moringa ağacı, Hail bölgesinde giderek artan bir varlık gösteriyor. Zorlu iklim koşullarına uyum sağlama ve uzun süreli kuraklık ile su azlığına dayanabilme yeteneğiyle, çöl ve yarı çöl ortamlarında umut vadeden ağaçlar arasında yer alıyor.

Hail Moringa Kooperatif Derneği Yönetim Kurulu Başkanı Dr. Abdulaziz el-Ubeyda, bu ağacı yetiştirme deneyimine 10 yılı aşkın süre önce başladığını belirtti. Ubeyda, 50.000 metrekarelik çiftliğinde boyları 5 ile 14 metre arasında değişen 30.000'den fazla moringa ağacı bulunduğunu, bunların 13 farklı türden oluştuğunu söyledi. Bu türler arasında athel ağacına benzeyen 'beregrina' ve yoğun yapraklı 'olivera' da yer alıyor.

Ubeyda, moringa ağaçlarının büyüme döneminin Mayıs'tan Ocak sonuna kadar sürdüğünü ve bu sürenin soğukluk derecesine bağlı olduğunu ifade etti. Moringanın az su ihtiyacı sayesinde kurak bölgelerde kolayca uyum sağladığını vurgulayan Ubeyda, bazı araştırmalara göre bu ağacın havayı diğer ağaçlara kıyasla 21 kat daha fazla temizlediğini belirtti. Moringa, 'hayat ağacı', 'yesr' ve 'ban' gibi farklı isimlerle de biliniyor.

Besin değeri ve çeşitli kullanım alanları

Ubeyda, moringanun vitamin, mineral ve protein açısından zengin olduğunu; geleneksel tıpta, gıda ve kozmetik alanlarında kullanıldığını aktardı. Taze yaprakları ıspanak ve salata gibi yemeklerde kullanılırken, yaprak ve beyaz-sarımsı çiçeklerinden çay hazırlanabiliyor. Uzun yeşil baklaları fasulye gibi tüketilebildiği gibi, kurutularak tohumlarından ekonomik değeri yüksek ban yağı elde ediliyor.

Moringa tohumlarından çıkarılan yağın dayanıklılığı ve kalitesiyle öne çıktığını belirten Ubeyda, bu yağın gıda ve kozmetik sanayisinde kullanıldığını söyledi. Ayrıca, yaprak, çiçek ve baklaların kurutulup öğütülmesiyle yüksek besin değerine sahip toz elde edildiğini ve bunun uluslararası araştırmalarla da desteklendiğini ifade etti.

Tarımda yaygınlaşma ve yerel ekonomiye katkı

Moringa tarımının yaygınlaştırılmasıyla ilgili olarak Ubeyda, bu adımın özellikle kurak bölgelerde ekonomik değeri yüksek bitkilerden yararlanmak için bir fırsat sunduğunu vurguladı. Hail'de yapraklı moringa türünün, düşük toz ve nem oranı gibi çevresel koşulların uygunluğu sayesinde başarıyla yetiştirildiğini kaydetti.