Ağustos 2026'da tam güneş tutulması ve Perseid meteor yağmuru öne çıkıyor

Ağustos 2026'da tam güneş tutulması, Perseid meteor yağmurunun zirvesi ve derin kısmi ay tutulması başta olmak üzere çeşitli gök olayları gözlemlenecek. Ayrıca bazı gezegenlerin parlaklığı, yaz takımyıldızlarının görünürlüğü ve yıldız sistemindeki tekrarlayan nova patlamasının izlenmesi de bekleniyor.

Cidde Astronomi Derneği Başkanı Mühendis Macid Ebu Zahra, tam güneş tutulmasının 12 Ağustos Çarşamba günü gerçekleşeceğini ve Suudi Arabistan'dan izlenemeyeceğini belirtti. Tutulmanın tam evresi Kuzey Rusya, Grönland, İzlanda, İspanya ve Portekiz'in küçük bir bölümünden gözlemlenebilecek. Avrupa'nın büyük kısmı ile Kuzeybatı Afrika'da ise tutulma kısmi olarak izlenebilecek.

Ebu Zahra, tutulmanın Rabiülevvel ayının hilaliyle aynı zamana denk geldiğini, bunun doğal bir astronomik bağlantı olduğunu, çünkü güneş tutulmasının yalnızca ay yeniay evresindeyken ve dünya ile güneş arasında uygun bir hizalanma olduğunda gerçekleştiğini ifade etti. 14 Ağustos Cuma günü ise Ummül Kurra takvimine göre 1448 yılı Rabiülevvel ayının ilk günü olacak.

Ayrıca, Suudi Arabistan'ın da aralarında bulunduğu bazı Arap ülkelerinin 2 Ağustos 2027'de olağanüstü bir tam güneş tutulmasına tanık olacağını, tutulmanın tam evresinin en uzun süresinin yaklaşık 6 dakika 23 saniye olacağını ve bunun 21. yüzyılın en uzun tam tutulmalarından biri olacağını kaydetti.

Perseid meteor yağmurunun ise 12 Ağustos gecesi ve 13 Ağustos sabahı zirveye ulaşacağını, yeniay evresi sayesinde gökyüzünde ay ışığının olmamasının gözlem için ideal koşullar sağlayacağını belirtti. Işık kirliliğinden uzak karanlık bölgelerde saatte yaklaşık 100 meteorun izlenebileceğini söyledi.

Meteor yağmurunu gözlemlemek için en iyi zamanın gece yarısından sonra başlayıp şafak öncesine kadar sürdüğünü, kuzeydoğu ufkuna bakılması gerektiğini ve gözlem için herhangi bir cihaza gerek olmadığını, sadece karanlık ve açık bir alan ile gözlerin karanlığa alışmasının yeterli olduğunu vurguladı.

Ebu Zahra, ağustos ayında Venüs'ün özellikle 14-16 Ağustos arasında batı ufkunda gün batımından sonra parlak şekilde görüleceğini, Satürn'ün gece geç saatlerde öne çıkacağını, Jüpiter ve Mars'ın ise şafak vaktinde gökyüzünde olacağını ifade etti.

Yaz takımyıldızlarının, başta Akrep ve Yay olmak üzere, Samanyolu şeridi ve Yaz Üçgeni ile birlikte ay boyunca gökyüzünde yer almaya devam edeceğini, kış takımyıldızlarının ise (Avcı, Boğa ve İkizler gibi) şafaktan önce yavaş yavaş görünmeye başlayacağını ve bu durumun gökyüzündeki mevsimsel değişimin habercisi olduğunu söyledi.

Ayrıca, astronomların Kuzey Tacı takımyıldızındaki "T Coronae Borealis" adlı tekrarlayan novanın patlamasını izlemeye devam ettiğini, bu patlamanın yıldızın parlaklığını artırarak birkaç gün boyunca çıplak gözle görülmesini sağlayabileceğini, ancak patlama zamanının kesin olarak öngörülemediğini ve bilimsel tahminlerin olası zaman aralıkları sunduğunu belirtti.

Ayın 28 Ağustos'ta dolunay evresine ulaşacağını ve bu yıl "Merzem Ayı" olarak adlandırıldığını, bunun Cidde Astronomi Derneği'nin Arap gökbilim mirasındaki hilal ve dolunay adlarını yaşatma girişimi kapsamında olduğunu açıkladı.

27-28 Ağustos gecesi ise ayın yaklaşık %93'ünün Dünya'nın gölgesine gireceği derin bir kısmi ay tutulması yaşanacak. Suudi Arabistan'ın batısındaki gözlemciler, batı ufkunun açık olması halinde tutulmanın ilk evrelerini ay batmadan önce izleyebilecek.

Ebu Zahra, Ağustos 2026'nın gökyüzü meraklıları ve astrofotoğrafçılar için çeşitli gök olaylarını izlemek ve Dünya, Ay, Güneş ile diğer gök cisimleri arasındaki yörüngesel hareketlerin hassasiyetini gözlemlemek adına eşsiz bir fırsat sunduğunu vurguladı.