Yüksek doz C vitamini soğuk algınlığını önlemiyor

Kış aylarının başında, soğuk algınlığı ve gripten korunmak için yüksek dozda C vitamini alınması yönünde çağrılar artarken, eczaneler de bu vitaminin takviyelerini bağışıklığı güçlendirme aracı olarak tanıtıyor.

Bu inanç, Nobel ödüllü Amerikalı bilim insanı Linus Pauling’in 1970’te yayımladığı kitabında, sağlığın korunması ve soğuk algınlığından korunmak için günde 1.000 ila 2.000 mg C vitamini alınmasını önermesine dayanıyor.

Pauling’in doktor ya da beslenme uzmanı olmamasına rağmen, görüşleri yüksek doz C vitamininin soğuk algınlığını önlediği düşüncesinin yayılmasına yol açtı. Ancak, dayandığı çalışmaların kalitesinin düşük olması nedeniyle sonuçları daha sonra eleştirildi.

Güncel bilimsel kanıtlar, C vitamininin soğuk algınlığı üzerindeki etkisinin sınırlı olduğunu ve genel nüfusta hastalığı önlediğine dair bir bulgu bulunmadığını gösteriyor.

2023’te yayımlanan ve 2.736 kişiyi kapsayan bir derleme, düzenli C vitamini alımının soğuk algınlığı semptomlarının şiddetini %15 oranında azaltabileceğini, ancak semptomların süresi üzerinde etkisinin sınırlı olduğunu ortaya koydu.

2013 tarihli bir başka analiz ise, günde 200 mg C vitamini alımının çoğu insanda soğuk algınlığı sıklığını azaltmadığını, ancak sporcular ve askerler gibi bazı gruplarda daha fazla fayda sağladığını gösterdi.

Çoğu insanın C vitaminine olan ihtiyacı görece azdır ve bu miktar kolayca besinlerden karşılanabilir. Örneğin Avustralya’da yetişkinler için önerilen günlük miktar sadece 45 mg’dır ve bu miktar yarım portakal veya az miktarda brokolide bulunur.

Günde 1.000 mg’dan fazla C vitamini alımının ise ishal, bulantı ve mide krampları gibi yan etkilere yol açabileceği, bazı kişilerde böbrek taşı riskini artırabileceği belirtiliyor.

Bilimsel bulgular, soğuk algınlığından korunmak için yüksek doz C vitamini takviyesi alınmasına gerek olmadığını, çoğu kişinin meyve ve sebze açısından zengin dengeli bir beslenmeyle ihtiyacını karşılayabileceğini gösteriyor.

Yüksek dozda C vitamini takviyesi düşünenlerin, özellikle kronik hastalığı olanlar veya düzenli ilaç kullananların, öncesinde mutlaka doktora danışmaları öneriliyor.