Mberada: Suudi kahvesinin hazırlanışında geleneksel bir araç

Mberada (kahve soğutucu), geçmişte Suudi kahvesinin hazırlanışında kullanılan başlıca geleneksel araçlardan biriydi. Kavrulan kahve çekirdeklerini ateşten aldıktan sonra soğutmak ve kabuklarından ayırmak için kullanılır, ardından çekirdekler öğütülmeden önce temizlenirdi. Böylece, Arap Yarımadası’nda misafirperverlik ve cömertlik kültürüyle özdeşleşen bir mirasın parçası haline geldi.

Mberada genellikle yerel ağaçlardan, özellikle de ılgın ağacından el işçiliğiyle yapılır. İç kısmı oyuk olacak şekilde tasarlanır, böylece kavrulmuş kahve çekirdekleri soğuyana kadar burada bekletilir ve ardından öğütme aşamasına geçilir. Farklı şekil, boyut ve süslemeleriyle yerel ustaların geleneksel ev eşyası yapımındaki becerisini yansıtır.

Rafha kentindeki yaşlılar, mberadanın eskiden hemen her evde bulunduğunu ve kahve kavrulduktan sonra doğrudan kullanıldığını belirtiyor. Kahve hazırlamanın ailece yapılan, geleneksel misafirperverliğin tamamlandığı bir sosyal ritüel olduğunu vurguluyorlar.

Vatandaş Muhammed eş-Şemmeri, mberadanın doğru zamanda kullanılması gerektiğini, bunun da çekirdeklerin kalitesini korumak açısından önemli olduğunu ifade etti. Ayrıca, mberadanın meclislerde ve aile toplantılarında kahve hazırlanırken yaşanan anılarla özdeşleştiğini, kahvenin her gün misafirler için hazırlandığını söyledi.

Matar el-Anazi ise mberadanın bölgedeki ustalar tarafından yerel ağaçlardan üretildiğini, aileler arasında nesilden nesile aktarıldığını belirtti. Bu aracı korumanın, Suudi kahvesiyle bağlantılı kültürel kimliğin önemli bir yönünü yaşatmak anlamına geldiğini vurguladı.

Mberada, Suudi kahvesinin hazırlanışındaki eski detayların bir tanığı olarak, kültürel miras ve misafirperverlik gelenekleriyle olan bağını sürdürüyor. Bugün de toplumsal hafızada yerini koruyan araçlardan biri olmayı sürdürüyor.